Toelichting minister op euthanasiewet neemt kritiek niet weg; Voor krant Vaticaan blijft Nederland schuldig

VATICAANSTAD, 27 FEBR. De Osservatore Romano heeft voorlopig geen berouw over zijn harde uitval naar de “cultuur van de dood” in Nederland, want in Italië en binnen het Vaticaan blijft grote onduidelijkheid bestaan over de mogelijkheden van euthanasie op wilsonbekwamen als geestelijk gestoorden en pasgeboren baby's.

In een lange telefonische discussie met medewerkers van de krant van het Vaticaan blijft Nederland schuldig totdat het tegendeel is bewezen. Italiaanse kranten hebben gemeld dat het wetsvoorstel dat twee weken geleden is aangenomen, een vervolg krijgt in een wetsvoorstel voor onvrijwillige euthanasie op zwakzinnigen en baby's met aangeboren afwijkingen. Dat zo'n wetsvoorstel niet bestaat, is nauwelijks bekend. De Nederlandse ambassades bij de Italiaanse staat en bij de Heilige Stoel zitten te springen om een officiële verklaring hierover, maar deze is nog in de maak, mede omdat het een gezamenlijk document is van de ministeries van justitie en van WVC.

Zo blijven de misverstanden bestaan. In delen van het Vaticaan heerst nog steeds onrust over een wetsvoorstel dat niet bestaat, en Nederland blijft boos over de reactie van een bejaarde prelaat die ten onrechte als de spreekbuis van het Vaticaan wordt gezien.

Minister van justitie Hirsch Ballin heeft in een kort interview dat dinsdag is gepubliceerd in de Corriere della Sera een deel van de onduidelijkheid kunnen wegnemen. “Er is een verschrikkelijk misverstand geweest,” zei Hirsch Ballin. “We hebben helemaal niets gelegaliseerd, en denken er ook niet aan om dat met onvrijwillige euthanasie te doen.”

Niet bekend

In Nederland is de reactie vanuit Rome bekritiseerd als ongefundeerd, maar het omgekeerd is hier gebeurd. Het is een vergissing Sgreccia te zien als een officiële woordvoerder van het Vaticaan. “Het is een bejaarde monseigneur die is geparkeerd op een bureaubaan en die niet goed weet wat hij zegt,” aldus een Nederlandse bron bij het Vaticaan. “Ze hadden hem nooit moeten laten praten.”

De suggestie dat Sgreccia een wijdverbreid onbehagen binnen het Vaticaan over Nederland zou vertolken, wortelt in het verleden. De betrekkingen tussen de Nederlandse kerkprovincie en het Vaticaan zijn al een paar jaar van hun scherpe randjes ontdaan. Dat bleek opnieuw tijdens het vijfjaarlijkse bezoek dat de Nederlandse bisschoppen vorige maand aan de paus hebben gebracht.

De uitlatingen van Sgreccia passen in de vrijwel dagelijkse moraliserende commentaren vanuit het Vaticaan of door de Italiaanse geestelijkheid. Die krijgen grote aandacht, want kerkelijk nieuws heeft een grote nieuwswaarde in Italië. Zo berichtten de kranten deze week dat een priester in Treviso, in het noordoosten, heeft geweigerd een meisje te trouwen dat abortus had laten plegen op advies van haar arts, omdat een misvorming van de foetus ook haar eigen leven in gevaar bracht. Veel aandacht kreeg ook het groene licht voor een huishoudster voor de pastoors. En gisteren is in de kranten een debat begonnen over de waarschuwing aan Italiaanse meisjes van de Romeinse bisschop Clemente Riva, om niet te trouwen met een islamiet omdat ze niet weten wat hen te wachten staat.

De berichtgeving over het Nederlandse euthanasiebeleid heeft geleid tot veel telefoontjes naar de Nederlandse ambassade bij de Italiaanse staat. Naast verzoeken om een toelichting en verklaringen van bijval was daar deze week ook een tiental mensen bij die informatie vroegen over de mogelijkheden om in Nederland euthanasie te laten plegen. Deze mensen zijn doorverwezen naar de Nederlandse Vereniging voor vrijwillige euthanasie in Amsterdam.