C. Boersma (61) is directeur-generaal van ...

C. Boersma (61) is directeur-generaal van de Belastingdienst bij het ministerie van financiën. Donderdag nam Boersma de OOA-prijs in ontvangst, een onderscheiding van de orde van organisatieadviseurs. De Belastingdienst ontving de prijs omdat de reorganisatie van de dienst met succes werd doorgevoerd. Boersma begon in 1961 bij de Belastingen als inspecteur, in 1969 werd hij hoofd afdeling inkomsten- en loonbelasting en in 1984 directeur-generaal. Boersma legt per 1 juni aanstaande zijn functie neer. Hij is getrouwd, heeft vijf kinderen en drie kleinkinderen.

Donderdag 18 februari

Vandaag de tweewekelijkse vergadering van de directieraad in Eindhoven. Normaal zijn deze in Den Haag. Op de agenda staat: bespreking proefproject geautomatiseerde verwerking aangiften inkomstenbelasting op de lokatie Eindhoven. Het is goed om rechtstreeks de ervaringen te horen van de mensen die er aan werken.

In de directieraad - een goed team met zeer collegiale sfeer - discussie over ondermeer de functies van medewerkers op de directies, budgettering van personele uitgaven naar eenheidsniveau en het openbaarheidsbeleid van de belastingdienst. Om half twaalf start de voorlichting en discussie over het proefproject. Ook staatssecretaris Van Amelsvoort is aanwezig. Tijdens de rondleiding blijkt ook zijn grote interesse voor deze ontwikkelingen. Om kwart voor vier weer richting Den Haag. Eén van mijn schoondochters studeert vandaag af als verpleegkundige op het onderdeel kinderverpleging. Om vier uur wordt het diploma uitgereikt. Haal ik helaas niet. Dan maar rechtstreeks naar hun huis. Half negen weer thuis. Op de mat liggen de enveloppen met stukken die mijn dagelijkse huiswerk vormen. Fiscale problemen bij twee grote ondernemingen, een internationale fraudezaak, een strafontslag, een aantal notities en stukken van organisaties uit de douane die teleurgesteld zijn door werkvermindering in het Limburgse.

Vrijdag

Tien over zeven naar Den Haag, nog precies voor het spitsverkeer. Het ochtendblad doorlezen. Er gaat geen dag voorbij of de fiscus haalt op een of andere manier de krant. Deze keer een foto onder de kop ""Fiscus gul voor peuter Julia''. De nog geen jaar oude peuter Julia hadden we een aangiftebiljet inkomstenbelasting gezonden. Als compensatie bracht het hoofd van dienst haar een teddybeer. Dat doet mij goed.

Om half elf "pentagon': het driewekelijks overleg met de collega's directeuren-generaal onder leiding van de secretaris-generaal.

Een broodje uit het vuistje. Om twee uur begeleidingscommissie kustwacht op het ministerie van verkeer en waterstaat. We praten over de omvang van de kustwacht en de samenwerking onderling tussen de op de Noordzee opererende diensten, waaronder de douane. Na afloop een kort gesprek met mijn collega van Justitie, Jan Suyver, onder wie de rijkspolitie ressorteert. Bij terugkomst blijkt de minister stafvergadering te willen houden. Mijn plaatsvervanger zal gaan, aangezien ik nog een klus heb af te werken en rond vijf uur via Leiderdorp naar Driebergen moet. Mijn vrouw en ik zijn die avond te gast bij Anneke en Luc van Zutphen. Luc is kortgeleden afgetreden als voorzitter van de raad van bestuur van Coopers en Lybrand en wij hebben goede relaties met elkaar opgebouwd. Zijn opvolger Gilles Izeboud en zijn vrouw Ans zijn ook te gast. Allen mensen met een brede maatschappelijke belangstelling en ervaringen in binnen- en buitenland. Luc en Gilles vinden het geweldig dat de Belastingdienst de OOA-prijs is toegekend. Gezellige avond, veel gelachen, heerlijk gegeten en ruim na twaalven weer terug in Leiderdorp.

Zaterdag

De zaterdag begint een uurtje later dan door-de-weekse dagen. Om half acht naar beneden en eerst twee uurtjes aan de slag om de stapel stukken te verkleinen. Overigens begin ik vandaag eerst verder te werken aan de tekst van mijn speech die ik donderdag moet uitspreken bij de uitreiking van de OOA-prijs.

Mijn speeches worden voorbereid, maar een enkele schrijf ik - evenals mijn columns in het bedrijfsblad Belastingwerk - zelf in verband met het bijzondere karakter.

Dan ga ik de wekelijkse boodschappen doen met mijn vrouw. Even langs fotograaf, wijnhandelaar en boekhandel. Helaas kom ik te weinig aan lezen toe, maar snuffelen geeft ook enige voldoening.

Meestal schrijf ik op zondagochtend voor het ter kerke gaan mijn maandelijkse column voor Belastingwerk, maar deze zondag zal nogal in beslag worden genomen door familiebezoek, dus vanavond de hoofdmoot reeds op papier gezet. Het thema is deze keer "evenwichtig personeelsbeleid'. Een goed en evenwichtig personeelsbeleid vormt één van de meest uitdagende bestanddelen van mijn functie.

Zondag

Na de kerkdienst van negen uur op bezoek bij de kinderen in Amersfoort (onze oudste zoon, schoondochter en twee kleinkinderen van vijf en drie jaar).

We vinden het fijn de kinderen regelmatig te ontmoeten. Met de (klein)kinderen de carnavalsoptocht gezien. Voor het eerst in mijn leven sla ik een dergelijk gebeuren - overigens met veel plezier - gade. Een mens is nooit te oud om nieuwe ervaringen op te doen. Bij thuiskomst zijn onze jongste twee kinderen (tweeling dochter/zoon) gearriveerd. Dochter studeert in Leiden, zoon in Delft. Zij komen regelmatig zondags thuis.

Gezellig bijpraten. Ik was van plan die avond gedeeltelijk te besteden aan het invullen van mijn aangiftebiljet 1992. Lastig karwei, óók voor mij. Terwijl de samenstelling van mijn inkomen toch niet zo ingewikkeld is. Het is dus bij plannen gebleven. Het is trouwens ook nog geen 1 april.

Maandag

Het sneeuwt licht wanneer ik even na zevenen richting Den Haag ga. Ik verwacht een vrij rustige ochtend. De ministerstaf vervalt vanmorgen omdat de meest belangrijke zaken vrijdagmiddag al aan de orde zijn geweest. Ministerstaf is normaal maandagochtend van tien tot ongeveer twaalf uur. De minister doet aan de hand van de besluitenlijst van de ministerraad, die dan inmiddels binnen is, verslag. Steeds verbaas ik me over zijn grote kennis en goed geheugen. Na de ministerstaf volgt normaal de fiscale staf bij de staatssecretaris. Maar het is carnaval en een goede zuiderling, zoals Van Amelsvoort, verlegt dan zijn prioriteiten.

Na de stafvergadering neem ik met mijn secretaris Aad van Vliet de binnengekomen nota's en notities door en de uitgaande stukken die ter eindbeslissing worden voorgelegd of door moeten naar de bewindslieden. Om vijf uur start een overleg met de korpsleiding van de Amsterdamse gemeentepolitie. We bespreken de gecoördineerde aanpak in sectoren waar de criminaliteit en fraude hoog staan genoteerd. We zijn gezamenlijk vorig jaar met succes een actie begonnen tegen de zogenaamde coffeeshops, maar ook andere branches vereisen een intensieve gecoördineerde aanpak.

Dinsdag

Op het moment dat ik opsta is mijn chauffeur Jan Akkerman reeds onderweg. Hij vertrekt dagelijks voor half zeven van huis. Zijn thuiskomst ligt niet voor half acht 's avonds en regelmatig later, zo ook gisteravond.

Eerst bijpraten met mijn plaatsvervanger Joop van Lunteren. We hebben elkaar enkele dagen weinig gezien. Hij was veel het land in. Daarna budgetbesprekingen. De personeels- en materiële kosten van de belastingdienst bedragen ruim 2700 miljoen, overigens nog geen 1,5 procent van de inkomsten. Een goede begrotingsbeheersing vraagt voortdurende aandacht.

Na het afhandelen van de post een bespreking met de directeur van het kabinet van Antilliaanse en Arubaanse zaken, Hans van Weeren en met twee van zijn directeuren. De Belastingdienst tracht op verzoek van KabNa verbetering aan te brengen in de aanpak van de belastingheffing, controle en invordering op de Antillen en Aruba. Er zitten op het ogenblik 75 medewerkers vanuit de Belastingdienst voor een periode van rond 3 jaar. Het begint duidelijk resultaat op te leveren gezien de stijgende belastingopbrengsten. Ook de problematiek op St. Maarten komt uitvoerig aan de orde, mede in verband met de wenselijkheid om daar douane te plaatsen.

Woensdag

De ochtend start met besprekingen over de prijsuitreiking van de OOA-prijs morgenmiddag. Met Wanda en het organisatieteam loop ik een aantal aandachtspunten door. Wanda is reeds vanaf 1977 - ik werd toen plaatsvervangend directeur-generaal - mijn rechterhand. We zijn volledig op elkaar ingespeeld. Ze is zeer stressbestendig en zonder haar functioneer ik niet lekker.

Daarna vraagt ondermeer een rapport over Suriname aandacht. De regering daar heeft advies en steun gevraagd bij de structurering en aanpak van de Belastingdienst.

De middag wordt voor het eerste deel gevuld met een interview voor het jaarverslag 1992 van de Belastingdienst. Het laatste verslag dat onder mijn verantwoordelijkheid zal verschijnen. Met ingang van 1 juni leg ik mijn functie neer. De afronding van de reorganisatie van de Belastingdienst en van de grote personele problemen binnen de douane ten gevolge van Europa 1993 is voor mij een markeringspunt. De reorganisatie is met veel problemen maar uiteindelijk met succes verlopen - dat bewijst de OOA-prijs. Ook de personele problemen binnen de douane - een vermindering van 1400 mensen - zijn vrijwel opgelost. De Belastingdienst is een prachtige dienst en ik ben er trots op bij die dienst te werken. Ik zie wel wat tegen mijn komend vertrek op. Je valt zo terug van lange werkdagen op weinig verplichtingen. Ik moet me nog beraden op mijn bezigheden in de toekomst.

Het tweede deel van de middag besteed ik aan een gesprek met medewerkers over de bestrijding van constructies om belasting te ontgaan. Onze tegenspelers zijn zeer inventief en wij hebben van onze kant een groep mensen die full-time bezig is bestrijdingsmethoden te bedenken.

Donderdag 25 februari

Deze dag staat in het teken van de uitreiking van de OOA-prijs. Na de uitreiking treedt de Belastingdienst op als gastheer en met mijn secretaresse loop ik nog even de tafelschikkingen door voor het buffet na afloop. Om twee uur richting Congresgebouw. Stemtest, informatie over gang van zaken, enzovoort. Vanaf drie uur worden de ruim 350 gasten ontvangen.

Bij het voorlezen van de conclusies uit het juryrapport wijst de voorzitter van de OOA, de heer Van Gestel, erop dat de prijs eenmaal in de drie jaar wordt toegekend aan die organisatie die een succesvolle prestatie heeft geleverd op het vlak van organisatiekundige vernieuwingen. Uit de meer dan twintig voorgedragen organisaties - ondernemingen en overheid - heeft de jury de OOA-prijs 1992 toegekend aan de Belastingdienst. De jury heeft bewondering voor het uitgevoerde en deels nog voortdurende veranderingsproces, mede tegen de achtergrond van de omvang van de Belastingdienst. De maatschappelijke uitstraling van het veranderingsproces acht de jury hoog. Daarnaast hebben we als Belastingdienst een personeelsvermindering met maar liefst 4500 mensjaren gerealiseerd, een vermindering die niet voortvloeide uit de reorganisatie, maar uit ondermeer de Oortwetgeving en Europa '93. Ik heb nog nooit zoveel lovende woorden over de Belastingdienst horen uitspreken en dat dan ook nog door een zo gerenommeerde organisatie. Met deze prijs is de Belastingdienst bijzonder gelukkig en ik ben er zeer dankbaar voor. Dank aan die 30.000 medewerkers die het hebben gedaan. Het was voor mij een voorrecht daaraan leiding te hebben mogen geven.

Na een mini-symposium met vier voortreffelijke inleiders worden de glazen gevuld en volgt een heerlijk buffet. Na negenen gaan Gretha en ik huiswaarts. Zij voelt haar voeten en ik mijn rug van al dat staan, maar we zijn wel zeer voldaan.