Shell snijdt in chemie, ook in Moerdijk en Pernis

DEN HAAG, 26 FEBR. Shell zal zijn petro-chemische fabrieken verder reorganiseren en afslanken om in de toekomst weer een winstgevende positie in deze sector te bereiken. Het concern kondigde dit gisteren aan bij de presentatie van de jaarcijfers.

Over 1992 leed de Koninklijke/Shell Groep een verlies van 223 miljoen pond sterling (590 miljoen gulden) op de chemie, tegen een winst van 23 miljoen pond (61 miljoen gulden) in 1991. Voor het eerst werd in 1992 over het hele jaar in de chemische sector verlies geboekt. President-directeur drs. C.A.J. Herströter van Shell weet dat vooral aan de stagnatie van de industriële produktie en overcapaciteit in de sector chemie. Ondanks die overproduktie, die zorgt door lage produktprijzen en lage winstmarges, komt er nog steeds nieuwe produktiecapaciteit bij, al heeft Shell zelf niet meer in uitbreiding geïnvesteerd.

Shell wil dit probleem te lijf gaan door een betere coördinatie van zijn produktie in Europa, maar ook met personeelsreductie, "selectieve sluitingen' van fabrieken, het afstoten van activa en samenvoeging van belangen. Een blijvende verbetering vergt echter rationalisatie van de totale produktiecapaciteit, aldus Herkströter, en hangt verder in sterke mate af van een opleving van industriële activiteiten.

Drs. H. de Ruiter, directeur chemie van Shell, zei een zo slecht resultaat als vorig jaar niet verwacht te hebben. “Wat geweldig tegen zit is de beduidend lagere economische groei dan eerder werd voorspeld, en dan met name de industriële produktie, waarvan de petrochemie ontzettend afhankelijk is.” Voor dit jaar ziet De Ruiter nog weinig kansen op een ommekeer. “Als de vraag naar consumentengoederen, woningen etc. niet verder aantrekt, is er geen vooruitzicht op verbetering op de korte termijn.” Buiten de Verenigde Staten werkten tot eind '91 bij Shell 16.000 mensen in de chemie. Vorig jaar is dat aantal al met 900 verminderd (6 procent) en voor 1993 en 1994 wordt een verdere reductie met 10 procent voorzien “en wellicht nog meer”, aldus De Ruiter.

Voor de petrochemische fabriek bij Moerdijk bespreekt Shell momenteel met de ondernemingsraad een plan tot vermindering van het personeelsbestand van 1000 tot 800 werknemers, vertelde ir. J.J. Slechte, president-directeur van Shell-Nederland. Ook voor de gecombineerde installaties op Pernis (raffinage en chemie) wordt gewerkt aan een reductie, van de huidige 4.600 personeelsleden tot 4000.

Pag 15: Drie sectoren van Shell in de verliezen

Ook voor de gecombineerde installaties op Pernis (raffinange en chemie) wordt gewerkt aan een reductie van de huidige 4.600 personnelsleden tot 4.000

Shell-topman Herkströter kenschetste 1992 als een “moeilijk jaar” voor de groep, omdat er in drie sectoren verlies is geleden: de chemie, metalen en steenkool. “Dat is geen reden om de vlag uit te steken, dat is teleurstelling, hoewel onze kernactiviteiten het goed hebben gedaan.” Ondanks een “niet of nauwelijks” verbeterd klimaat en een gemiddeld lagere olieprijs dan in 1991 steeg de netto winst van de groep met 28 procent tot 3,004 miljard pond. Wanneer rekening wordt gehouden met voorraadwinsten en -verliezen was er een stijging van 8 procent tot 3,122 miljard pond. De winst per aandeel Koninklijke olie steeg met 15 procent, van 9,67 gulden in 1991 tot 11,15 gulden vorig jaar.

Ook het resultaat op geïnvesteerd vermogen nam toe, van 8,4 procent in 1991 tot 9,3 procent in 1992. De verliezen die Shell vorig jaar nog in de Verenigde Staten moest boeken, werden omgezet in winst. Vooral bij de olie- en gaswinning waren de resultaten veel beter: een stijging met 20 procent exclusief bijzondere baten, door een hogere produktie en lagere kosten. De olie- en gasafzet nam vorig jaar met 3 procent toe en de olieproduktie ging in de meeste gebieden waar Shell actief is in de winning, omhoog. Maar de raffinaderijmarges zijn niet verbeterd, waardoor de winst in de "downstream' (raffinage en verkoop) met 21 procent daalde tot 1,284 miljard pond sterling.

Herkströter schetste ook een zorgelijke situatie in de kleine sector metalen, die vorig jaar verder achteruitging met een verlies van 41 miljoen pond. In 1991 werd nog een winst van 8 miljoen pond geboekt. Net als bij de chemie spelen hier overproduktie en lage prijzen een rol. Shell wil “steeds meer nadruk leggen op mijnbouwactiviteiten waar we goed in zijn, en we zijn van plan ons steeds verder terug te trekken uit de verwerking van metalen”, aldus Herkströter. De metaalverwerkende bedrijven hebben te maken met een steeds strenger milieubeleid van de overheid, dat veel kosten met zich meebrengt en problemen met vergunningen veroorzaakt.

In Nederland betekent de nieuwe beleidslijn van Shell mogelijk dat er op termijn een koper wordt gezocht voor het aandeel van 50 procent dat Shell via de dochtermaatschappij Billiton heeft in de zinksmelterij Budelco met 625 man personeel in het Noordbrabantse Budel.