EER begint 1 juli zonder Zwitserland

BRUSSEL, 26 FEBR. De Europese Economische Ruimte kan zonder Zwitserland per 1 juli van start. Europese Gemeenschap en de landen van de Europese Vrijhandelsassociatie werden het gisteren eens over een aantal aanpassingen aan de verdragtekst. Die werden nodig nadat de Zwitserse bevolking vorig jaar in een referendum onverwacht aansluiting bij de EER afwees.

Invoering van het akkoord per 1 januari werd toen onmogelijk. De nieuwe datum van 1 juli kan alleen worden gehaald als alle 18 landen van de EG en de EVA de afgesproken wijzigingen voor die tijd ratificeren. Vrij verkeer van goederen, diensten, kapitaal en personen tussen de EG-landen en Liechtenstein, Oostenrijk, Zweden, Finland, IJsland, Noorwegen is dan mogelijk. Het grootste handelsblok ter wereld met een markt van 370 miljoen consumenten is dan gevormd.

In de nieuwe verdragtekst is afgesproken dat ongeveer zestig procent van de financiële bijdrage die van Zwitserland werd verwacht voor het EG-cohesiefonds voor de vier zuidelijke lidstaten, gecompenseerd zal worden door de overige EVA-landen. Over vijf jaar gespreid zou de steun van de EVA-landen aan Portugal, Spanje, Italië en Ierland twee miljard ecu bedragen: 500 miljoen in de vorm van schenkingen en 1.5 miljard in voordelige leningen. Het rijke Zwitserland zou daarvan oorspronkelijk een kwart voor zijn rekening nemen.

De vier arme EG-lidstaten hebben steeds aangedrongen op volledige compensatie van het Zwitserse aandeel door de overige EVA-landen. Andere EG-lidstaten drongen aan op compensatie voor het wegvallen van de toegang tot de Zwitserse markt voor landbouwprodukten. De oplossing is gevonden door de EVA-landen toe te staan later te beginnen met het verlenen van bijstand: niet vanaf 1 januari, maar vanaf 1 juli. De rentesubsidies die de EVA-landen zullen geven, zijn verlaagd van drie naar twee procent. De landbouwakkoorden tussen Zweden, Finland, Oostenrijk, Noorwegen enerzijds en de EG anderzijds zullen vroeger in werking treden: op 15 april en niet op 1 juli.

De Europese Economische Ruimte wordt gezien als het voorportaal van een volledig EG-lidmaatschap. Van de EVA-landen hebben alleen IJsland en Liechtenstein zich daarvoor nog niet aangemeld.