Bosnische Serviërs nu achter plan voor voedseldroppings

WASHINGTON, 26 FEBR. De Bosnische Serviërs hebben, zij het met tegenzin, de Amerikaanse plannen voor het afwerpen van voedsel in Bosnië geaccepteerd. Die plannen werden gisteren in Washington officieel door president Clinton bekendgemaakt.

De ministers van buitenlandse zaken van de andere NAVO-landen betuigden vanmorgen in Brussel hun instemming met de Amerikaanse voornemens, maar zegden geen concrete steun toe. De Amerikaanse regering, aldus Clinton in een korte verklaring, ziet de plannen om de Bosniërs door de lucht van voedsel te voorzien als een tijdelijke actie, uitdrukkelijk bedoeld als humanitaire hulpverlening en uitgevoerd in coördinatie met de UNHCR, de VN-organisatie voor hulp aan vluchtelingen. De hulp zal worden geleverd ongeacht de etnisch-religieuze achtergrond van de ontvangers: zowel moslims als Serviërs en Kroaten zullen worden geholpen. Om het humanitaire karakter te onderstrepen zullen de transportvliegtuigen niet worden geëscorteerd door gevechtsvliegtuigen. Het tijdstip van de voedseldroppings zal worden bepaald door het Amerikaanse ministerie van defensie, in overleg met de VN. De actie is tijdelijk van aard: het doel, aldus Clinton, is “de onmiddellijke nood te lenigen in geïsoleerde gebieden, die op het ogenblik niet over de weg kunnen worden bereikt.”

De Veiligheidsraad van de VN heeft vannacht een verklaring aanvaard waarin wordt gewaarschuwd dat iedereen die in Bosnië de verlening van humanitaire hulp saboteert als oorlogsmisdadiger kan worden vervolgd. In dezelfde verklaring werd steun geuit aan het Amerikaanse plan voor het afwerpen van voedsel.

De Bosnische Serviërs hebben gisteren bij monde van hun leider Radovan Karadzic ingestemd met de operatie; de militaire leiding van de Bosnische Serviërs droeg gisteren al haar troepen op de hulpvluchten niet te frustreren.

Pag 5: Hulp bereikt Gorazde

De Serviërs werpen bij voortduring problemen op bij de hulpverlening via de weg - het gaat doorgaans om de bevoorrading van moslims - en hebben ook zeer sceptisch gereageerd toen vorige week voor het eerst voedseldropping werden gesuggereerd. Karadzic deed ook gisteren weinig moeite zijn scepsis te verbergen. In een televisie-vraaggesprek waardeerde Karadzic het Amerikaanse besluit omdat Washington ermee aantoont “niet langer bevooroordeeld” te zijn in het Bosnische conflict en omdat Washington er afstand mee neemt tot plannen voor een militaire interventie. “Maar ik vind nog steeds dat het afwerpen van hulp verkeerd is”. De moslims, aldus Karadzic, zouden zo'n Amerikaans transportvliegtuig kunnen neerschieten om vervolgens de schuld in de schoenen van de Serviërs te schuiven - dit met de uiteindelijke bedoeling de Amerikanen bij het conflict te betrekken. De "minister van buitenlandse zaken' van de eenzijdig uitgeroepen "republiek' van de Serviërs in Bosnië noemde het plan van de Amerikanen “gevaarlijk”.

De door de Serviërs ingesloten stad Gorazde heeft gisteren eindelijk - voor het eerst sinds midden januari - weer hulp ontvangen. Het VN-konvooi, dat al dinsdag in Belgrado was vertrokken met ruim honderd ton voedsel en medicamenten en dat twee dagen lang door Serviërs is tegengehouden, reed gisteren Gorazde binnen. In Sarajevo arriveerde gisteren eveneens een konvooi, het grootste tot nu toe in ex-Joegoslavië. Het was afkomstig uit Frankrijk en voerde met zestig vrachtwagens voedsel, medicamenten en kleding aan. Het konvooi is wekenlang onderweg geweest en is in Bosnië herhaaldelijk door de Serviërs aangehouden. Daarbij eigenden de Serviërs zich zes vrachtwagens met inhoud toe. De Fransen werden gedwongen een document te tekenen waarin stond dat ze de hulpgoederen vrijwillig hadden afgestaan. “Ze zeiden ons dat we geen keus hadden en dat we nog geluk hadden, omdat ze zich gewoonlijk dertig procent van de hulpgoederen voor Sarajevo toeëigenen”, aldus een van de Franse begeleiders van het konvooi.

Een ander hulpkonvooi, op weg naar het eveneens van de buitenwereld afgesloten Srebrenica in Oost-Bosnië, stuitte gisteren op een Servische blokkade. Het konvooi mocht in Zvornik Bosnië niet binnenrijden. In Srebrenica verblijven 60.000 mensen - dorpelingen en vluchtelingen - die al sinds 10 december geen hulp meer hebben gehad. De burgemeester van de stad zei gisteren via de radio: “Amerika is onze enige hoop. Zonder Amerika gaan we hier dood.” (Reuter, AP, AFP)