Kou uit Moskou

Terwijl Vance en Owen de Bosnische partijen weer aan de New-Yorkse onderhandelingstafel noden, tracht de Amerikaanse diplomatie de strategische context waarin het overleg moet plaatshebben, enigszins in de hand te krijgen. De tijd van het gezamenlijke 'crisis management' is al weer voorbij, het gaat opnieuw om het oude liedje van het behoud van invloedssferen. De traditionele golf die door de politieke corridors van Moskou slaat, heeft ook effect op het Bosnische toneel. Steeds sterker wordende conservatieve krachten in het parlement eisen van de Russische regering immers onbelemmerde steun aan de Servische expansiedrift.

Clinton heeft impliciet al de nodige toegevingen gedaan aan het Russische verlanglijstje. Van het opheffen van het wapenembargo tegen de Bosniers - zijn suggestie uit de campagnetijd - wordt niet meer vernomen. Moskou wil daarentegen een verscherping van dat embargo tegen alle partijen - wat neerkomt op een nieuwe verzekering van het Servische voordeel op dit punt. Van een Amerikaans afdwingen van het vliegverbod boven de belegerde Bosnische steden is al evenmin sprake meer, laat staan van de vernietiging van zware wapens waarmee die steden worden bestookt. Daarvoor komen voedseldroppings in de plaats, en het is nu maar te hopen dat de Russen voldoende invloed hebben op de Serviers om beschieting van de toestellen te voorkomen. De luchtbrug zou namelijk een farce kunnen maken van de Servische boycot van voedseltransporten over de weg naar de hongerende bevolking.

Maar de Amerikaanse inschikkelijkheid moet volgens de heersende Moskouse mode nog verder gaan: aanvaarding van het Vance-Owen-verdelingsplan voor Bosnie moet tot het einde van de VN-boycot tegen rest-Joegoslavie leiden. Met eerder geuite Amerikaanse bezwaren dat dit plan de moslims teveel benadeelt, wil Moskou blijkbaar geen rekening houden. Voor het eigen gemak stelde een Russische regeringswoordvoerder al vast dat goed en kwaad in het Bosnische conflict toch al niet uit elkaar waren te houden en dat een "rekenkundige benadering" van lijden zinloos is. Overigens geldt deze vorm van Russische logica niet voor Kroatische pogingen om in Kroatie zelf verloren gegaan gebied te heroveren. Dergelijke pogingen moeten volgens Moskou met een gerichte boycot worden beantwoord.

Het gaat hier om de eerste beproeving van het Clinton-team, onderworpen als het wordt aan een ouderwets staaltje Russisch obstructie voeren. Met dit onderscheid dat Amerika's Moskouse gesprekspartners binnenskamers de handen in de lucht steken onder verwijzing naar de niet meer te veronachtzamen invloed van de zogenoemde reactionairen thuis.

Minister Kozyrev spreekt vandaag met zijn ambtgenoot Christopher. In Geneve. Kozyrevs recente Kopenhaagse one man-show waar hij een voorproefje gaf van reactionaire Russische standpunten, is allang geen slechte grap meer. Het is kille werkelijkheid geworden.