HERMANUS KONING; 'Saneerder' moet Grundig weer gezond maken

ROTTERDAM, 25 FEBR. De Duitse media speculeerden in 1986 dat de sanierder Hermanus Koning zijn contract bij het Duitse elektronica-concern Grundig zou verlengen, omdat hij zijn werk zo leuk vond. “Ik vind het dan echt wel genoeg”, sprak Koning in NRC Handelsblad deze bewering tegen en stapte in 1987 inderdaad op om van zijn pensioen te gaan genieten in zijn woonplaats Zell am See in Oostenrijk. De inmiddels 68-jarige Koning gaat nu opnieuw aan de slag om orde op zaen te stellen bij Grundig.

De siegende Holländer (Der Stern) en rettende Holländer (Die Zeit) heette Koning midden jaren tachtig in Duitsland, nadat hij het verliesgevende Grundig weer in de zwarte cijfers had gebracht. In april 1984, toen Grundig net een verlies van 256 miljoen mark had gemeld, trad Koning aan om namens zijn oude werkgever Philips orde op zaken te stellen. Philips had op dat moment een derde van de aandelen overgenomen van Max Grundig, de oprichter van het op dat moment tweede elektronica-concern van Europa. In 1986 al meldde Grundig een lichte winst.

Der Stern schreef het succes toe aan het "agressieve' optreden van de saneerder: “Dan heft hij zijn hand op en laat deze naar beneden suizen, alsof hij een onzichtbare tegenstander met één slag zou willen uitschakelen”. Inderdaad had Koning op dat moment naam gemaakt als doortastende trouble shooter bij slechtdraaiende Philips-vestigingen in Sri Lanka, Singapore, Turkije en Oostenrijk, waar hij vanaf 1973 de scepter had gezwaaid.

Koning zelf noemde in deze krant zijn vermogen mensen aan zich te binden en zijn bescheidenheid: “Ik kan hen (de werknemers, red.) het gevoel geven van: laat het maar aan hem over, dan gaat het weer goed. In de tweede plaats: ik stel me bescheiden op. Ik vraag van alles. En dan kom je ver. Zeker in dit land waar autoriteiten veel te zeggen hebben”. Een werknemer liet zich ontvallen: “Met hem kun je praten. Hij luistert naar elk goed idee”.

De pers prees naar aanleiding daarvan zijn soepele omgang met de Mitbestimmung van werknemers, die in Duitsland heel ver gaat. “In Oostenrijk heb ik gezien dat wanneeer je in alle duidelijkheid met ondernemingsraden praat, je veel kunt bereiken. Je moet geen verhaaltje vertellen, maar de zuivere waarheid. Dat is trouwens ook het makkelijkst”, zei hij in deze krant. Daarmee doorbrak hij ook de bedrijfscultuur van Grundig, die de werknemers na een jarenlange heerschappij van oprichter Max Grundig monddood had gemaakt.

Koning nam zelfs het grootste obstakel: het noodzakelijke ontslag van duizenden mensen, waartegen de machtige vakbond IG Metall zich met hand en tand verzette. In twee jaar bracht hij het personeelsbestand terug van 25.000 naar 19.000 mensen, zonder een opstand onder de werknemers. De basis daarvoor lag in een akkoord dat hij sloot met IG Metall: “Ik wilde niet aan alle eisen toegeven, maar een weg vinden die acceptabel was”.

Tegenover Philips gedroeg hij zich onafhankelijk en bracht in 1987 al de DAT-recorder op de markt, terwijl Philips dat naliet onder druk van platenmaatschappij Polygram. “In feite heb ik op deze positie niets met Philips te maken”, zei hij in een toelichting. Bij zijn nieuwe karwei heeft hij alles met Philips te maken, want het moederconcern in Eindhoven heeft de Duitse halfdochter onder curatele gsteld. Een beetje voorspeld had hij de neiwue probelmen van Grundig al wel in een gesprek met Die Zeit: “Het blijft een moeilijke markt, en hoe komen wij door de jaren negentig?”