Clinton maakt belastingvrije obligatie populair; Amerika kiest middenweg tussen beurs en staat

NEW YORK, 25 FEBR. De belastingverhogingen die president Clinton vorige week aankondigde in zijn State of the Union zijn in de ogen van de Amerikanen om van te rillen. Het woord belasting alleen al doet velen wit wegtrekken. Men riskeert zijn geld liever op de beurs dan het aan de staat te moeten afdragen. Het basistarief voor bedrijven gaat omhoog van 34 naar 36 procent, de inkomens boven de 105.000 dollar moeten 5 procent meer - van 31 naar 36 - betalen over de top van hun inkomen en voor de hoogste inkomensgroep, die van boven de 250.000 dollar, gaat het tarief van 31 naar 39,6 procent. Een energiebelasting zal alle Amerikaanse particulieren en bedrijven treffen.

Het economische plan van president Clinton zal in elk geval banen scheppen in de accountant-sector. De verhoging van de inkomensbelasting met 5 dan wel 8,6 procent voor de hogere inkomens bij een gelijkblijven van het tarief op winst uit transacties (de zogeheten capital gains-tax, die 28 procent is) zal meer geld naar vermogensbeleggingen overhevelen. Een accountant kan berekenen voor wie het rendabel is een tweede of derde huis te kopen.

Maar de Amerikanen hebben inmiddels een gulden middenweg gevonden tussen beurs en staat: belastingvrije obligaties. Twee dagen na de verkiezingen begonnen de belastingvrije obligaties in prijs te stijgen. De koers van de belastingvrije "municipal bond' klom direct al 0,75 procent, ofwel de waarde van een obligatie van 1.000 dollar vermeerderde met 7,50 dollar. Het rendement daalde van 6,61 naar 6,55 procent.

Dat was de eerste dag van een spectaculaire rally op de obligatiemarkt die nog steeds voortduurt. Gezegd moet worden dat niet alleen de belastingvrije obligaties in trek zijn. De oorzaak daarvan is dat de hogere belasting volgens investeerders drukt op de winstmarges van bedrijven. Het is dus riskant om in aandelen te beleggen, wat velen hun toevlucht doet zoeken tot obligaties. Daarbij is de inflatie op het moment laag, wat een lange-termijnobligatie met een vast rentepercentage aantrekkelijk maakt.

De enige factor die roet in het eten van de obligatiekoper gooit is de dreigende stijging van de rentestanden als de economie zich snel herstelt. “De obligatiemarkt is heel blij met een langzaam herstel”, aldus Elliott Platt, econoom bij Donaldson, Lufkin & Jenrette. “Het gaat nu ook precies zoals de obligatiemarkt wil. Er wordt iets gedaan aan het overheidstekort, de inlfatie is laag waardoor de centrale rentestanden eerder verlaagd dan verhoogd zullen worden.”

Toch kan de toegenomen vraag naar municipal bonds voor een groot deel worden toegeschreven aan de vrees voor Clintons belastingheffingen. Het gemiddeld rendement van een dertigtal municipal bonds bedraagt volgens het vakblad de Bond Buyer deze week 6,06 procent. De prijs van sommige obligaties (nominaal 1.000 dollar) is in ruim tweeënhalve maand met 115 dollar gestegen. Niet alleen de belastingen in het plan van Clinton zijn hiervan de oorzaak, ook de omstandigheid dat in januari voor ongeveer 50 miljard dollar aan obligaties is afgelost, doet de vraag stijgen. De grote aflossing is nog steeds het gevolg van herfinanciering van schuld tegen hoge rente in de jaren tachtig.

De municipal bond of muni biedt een belastingvrije rente als hij gekocht wordt door een bewoner van de Amerikaanse staat waar hij wordt uitgegeven. Om een belastingvrij rendement van 6 procent te evenaren bij een belastingvoet van 39,6 moet voor andere, belastbare effecten een rendement van 9,9 procent gehaald worden. Het is duidelijk dat een dergelijk rendement waarschijnlijk alleen gehaald kan worden uit succesvolle beleggingen in aandelen of uit "junkbonds', hoogrenderende risicovolle obligaties. Dat maakt een muni voor kleine en grote belggers aantrekkelijk.

“Wij verwachten dat 1993 weer een heel goed jaar wordt”, aldus Courtney A. Haff, vice-president van W.R. Lazard & Co., een effectenfirma die zich specialiseert in de uitgifte van muni's. Haff zegt al sinds de presidentsverkiezingen tot over zijn oren in het werk te zitten en het is er sinds de details van Clintons economische plan bekend werden niet rustiger op geworden. Haff: “Het Clinton-programma met zijn verhoogde belastingen brengt investeerders automatisch bij ons. Die plotselinge vraag heeft de vraag doen stijgen en met een koersstijging van zo ongeveer 150 basispunten is het lagere rendementspercentage gepaard gegaan.”

Haff verwacht dit jaar ook een recorduitgifte van nieuwe obligaties die door stad en staat worden gebruikt om projecten te financieren. Daar zijn projecten bij als een verbetering van de riolering in de staat Ohio, maar ook uitbreiding van de energievoorzieningen in de staat New York. Daarnaast is er natuurlijk gedurende het hele jaar een grote vraag te verwachten. Volgens analisten brengt dat risico's met zich mee voor een overspannen markt. Haff is er niet bezorgd over, hoewel hij toegeeft dat er enige onzekerheid is over wat er zes maanden vanaf nu gebeurt.

Er zijn allerlei variaties op de beleggingsvorm van de muni. Er zijn ook belastbare municipal bonds, die slechts gedeeltelijk belastingvrij zijn. Haff noemt het als voorbeeld omdat de uitgiftekoers recentelijk zeer dicht bij die van de belastingvrije obligatie lag, die als maatstaf de 30-jarige staatsobligatie aanhoudt. Deze heeft de afgelopen week dagelijks een lager rendementspercentage, dus hogere opbrengst, laten zien.

In de praktijk betekent het floreren van de obligatiemarkt voor een bedrijf als dat van Haff dat er op dit moment meer obligatie-uitgiftes plaatshebben en sommige worden vervroegd. “Het is heel eenvoudig: het resultaat is meer inkomsten”, aldus Haff, “en tevreden klanten.”