BRIAN MULRONEY; De Ier uit Quebec

Als kind had Brian Mulroney, de Canadese premier die gisteren zijn aftreden aankondigde, een fraaie jongenssopraan. In zijn geboorteplaats Baie-Comeau in Quebec zong hij, staande op een piano, Ierse balladen voor de legendarische kolonel Robert McCormick, de toenmalige eigenaar van de Chicago Tribune die er af en toe op bezoek kwam. In 1985, kort nadat hij premier van Canada was geworden, zong hij, staande op een podium naast de Amerikaanse president Reagan, met zijn sonore bariton "When Irish Eyes are Smiling'. Volgens veel Canadezen tekende dat de houding van de premier: de vloeiend Frans en Engels sprekende Ier uit Quebec is behept met een instinctieve hang naar de Amerikanen. Dat kwam onder meer tot uitdrukking in een zeer hartelijke verstandhouding met de presidenten Reagan en Bush en culmineerde in het vrijhandelsverdrag dat hij in 1988 met de Verenigde Staten overeenkwam. Ook sloot hij in 1992 het Noordamerikaanse Vrijhandelsakkoord met de VS en Mexico, waaraan het Canadese parlement overigens nog zijn goedkeuring moet geven.

Toch was dat verdrag met de VS opmerkelijk, omdat Mulroney tijdens zijn eerste verkiezingscampagne in 1983 nog felle pleidooien had gehouden tegen vrijhandel met de machtige zuiderbuur. Je moet oppassen dat je je niet door een olifant laat dooddrukken, zo waarschuwde hij. Voor het feit dat hij uiteindelijk toch een dergelijk akkoord sloot had Mulroney vervolgens een simpele uitleg: “Alleen ezels veranderen nooit van mening.”

Mulroney werd op 20 maart 1939 geboren als derde kind in een eenvoudig arbeidersgezin. Als 17-jarige was hij al actief in de Conservatieve Partij, nog voor hij zijn succesvol verlopen carrière als advocaat begon. In 1983 werd hij tot leider van de Conservatieven gekozen, die toen nog in de oppositie waren. Bij de verkiezingen van 1984 behaalde hij een grote meerderheid, die hij vier jaar later bestendigde.

Dat Mulroney gisteren zijn vertrek aankondigde, heeft alles te maken met zijn sterk gedaalde populariteit. Die daling heeft alles te maken met de economische recessie en de werkloosheid die daarvan het gevolg is, de onder Mulroney ingevoerde btw en het onvermogen van de premier om een constitutionele hervorming in het land tot stand te brengen, waardoor een oplossing zou kunnen worden gevonden voor de problemen van Quebec.

Mulroney realiseerde zich dat hij voor zijn partij een blok aan het been zou worden bij de verkiezingen deze herfst. Na tien jaar partijvoorzitterschap en acht-en-een-half jaar premierschap, vond hij dat de tijd om terug te treden was aangebroken, zodat de diadochen zich warm kunnen gaan lopen voor de opvolgingsstrijd die in juni zijn beslag moet krijgen.