Zwoele diva's en walvissen gebeeldhouwd uit zand

DELFT, 24 FEBR. Een zwoele, naakte diva van zand prijkt voor het raam van het Zandsculptuurcentrum in Delft. Binnen staat een manshoog zandkasteel met scherp uitgesneden torentjes, boogjes en koepels. Het centrum wordt gebruikt door Sand Sculptors Inaxi, een club van zandkasteelbouwers.

Inaxi werd in 1990 opgericht door twee marketing-agenten en een aantal Delftse bouwkundestudenten. Het is de enige club van "sandsculptors' in Europa. De leden zijn al lang niet meer alleen bouwkundestudenten. Er staan ook studenten uit andere studierichtingen en niet-studerenden op de ledenlijst.

De club bouwde vorig jaar een kasteel van 13 meter hoog en een walvis op ware grootte op het strand in Scheveningen. In de loods oefenen de 35 leden drie keer per week. Want alles moet nòg vlakker, scherper en strakker. De World Sand Sculpting Association erkende vorig jaar Inaxi als volwaardig lid, wat betekent dat zij mag meedoen aan de wereldkampioenschappen "Sandsculpting'. In de Verenigde Staten, Japan, Canada, Taiwan en Australië zijn ook clubs van zandkasteelbouwers. Maar de Delftse club is de enige met een eigen oefencentrum.

Enkele leden zijn in het Zandsculptuurcentrum aan het "compacten': met zware ijzeren staven stampen ze zand aan in een houten mal. Over elke "gecompacte' laag zand wordt water gespoten, waarna het stampen doorgaat. Als de mal vol is en het zand keihard, wordt deze verwijderd en kan het "carven' (uitsnijden van figuren) beginnen.

De termen zijn afkomstig van de Amerikaanse "zandgoeroe', Gerry Kirk. Hij bouwt al meer dan dertig jaar metershoge kastelen op het strand bij zijn huis en heeft "Sandsculpting' wereldwijd gepropageerd. Kirk is de leermeester van Eppo Vogel en diens compagnon Marcel Elsjan of Wipper. De leiders van het centrum hebben plannen om in april in Scheveningen een nog spectaculairder en hoger bouwwerk te maken dan vorig jaar. Inaxi krijgt bovendien regelmatig opdrachten van bedrijven om kastelen te bouwen als publiekstrekker op beurzen.

Voor het bouwen van de zandsculpturen is speciaal, hoekig rivierzand nodig. Bouwwerken van het rondere strandzand storten snel in. Pas na lang zoeken vonden de coördinatoren het juiste zand, dat wordt geleverd door een zandproducent in Cuyk.

De kosten voor het centrum, zo'n anderhalve ton per jaar, worden betaald uit de opbrengsten van het marketingbureau van Vogel en Elsjan. Vogel is fulltime met Inaxie bezig. Hij heeft zelfs vrijstelling van dienst gekregen voor het bouwen van zandkastelen. “Het is verslavend. Je vergeet alles als je bezig bent. En het is makkelijk materiaal om mee te werken”, vertelt hij. “Als iets mislukt, stop je het weer dicht.”

De coördinatoren willen in de toekomst hun vaardigheden serieus toepassen. Zij willen met zandsculpturen de wallen voor geluidsisolatie langs de snelwegen verfraaien. “De bewoners van die huizen kijken altijd tegen die saaie muren aan”, aldus Elsjan.

Inaxi heeft bovendien contact met TNO, dat met Delftse bouwkundestudenten gaat onderzoeken of zand een vervanger kan zijn van het beton dat in de huizenbouw wordt gebruikt. “Over ongeveer veertig jaar is grind, een grondstof voor beton, opgebruikt”, volgens Elsjan. “Dan hebben we een alternatief nodig. Zand heeft een hoge isolatiewaarde voor geluid en warmte en is milieuvriendelijker dan beton.”

Management-consultants beginnen binnenkort met de bouw van zandkastelen als therapie voor managers, te vergelijken met de survival-tochten in de Ardennen. Elsjan: “Door in teamverband een kasteel te bouwen, wat zwaar werk is, moet intensief worden samengewerkt en leert men elkaar en zichzelf goed kennen.”