Verrassend snel akkoord VS-VN

NEW YORK, 24 FEBR. Binnen VN-kringen kwam de snelle overeenstemming tussen secretaris-generaal Boutros-Ghali en president Clinton over voedseldroppings in Oost-Bosnië als een verrassing. Gistermiddag nog verklaarde een diplomaat “donderdag, op z'n vroegst woensdag overeenstemming te verwachten”.

Ook nu zijn de details van de humanitaire hulpactie nog niet geheel uitgewerkt maar aan de belangrijkste eisen van de secretaris-generaal van de VN en de permanente leden van de Veiligheidsraad is door Clinton tegemoetgekomen: de Amerikaanse operatie vindt onder VN-auspiciën plaats en wordt gecoördineerd met UNPROFOR, VN-vredesmacht. De actie heeft plaats onder de in augustus aangenomen VN-resolutie 770, die stelt dat “met alle benodigde middelen” humanitaire hulp kan worden geboden.

Het is bekend dat Boutros-Ghali de voorkeur geeft aan een toename van voedseltransporten over de grond, maar het huidige Amerikaanse aanbod ontvangt hij met open armen. Niet alleen is de betrokkenheid van de Clinton-regering welkom, de actie is, zoals Boutros-Ghali gisteren in The New York Times zei, “om publicitaire redenen” ook nuttig. “Iedereen weet zodoende dat we iets doen.”

“Een actie door de lucht moet vooral gezien worden als een aanvulling op wat er al aan activiteiten plaatsvindt”, zo zei Hans van den Broek, EG-commissaris voor buitenlandse betrekkingen. Van den Broek was de afgelopen twee dagen in New York op zijn eerste grote reis sinds de functiewisselingen van 6 januari. Vlak voordat Boutros-Ghali gistermiddag zijn gesprek had met Clinton, overlegde Van den Broek met de secretaris-generaal, waarbij hij hem de steun van de EG beloofde. Van den Broek maakte tijdens dit gesprek duidelijk akkoord te gaan met het Bosnië-plan, maar “niet als geïsoleerde Amerikaanse actie”. Volgens Van den Broek is hulpverlening door de lucht niet ideaal, maar is over de weg “zo ongeveer alles al beproefd” en is het “zinnig om een alternatief te bedenken”.

Het gebied in Oost-Bosnië, waar naar schatting 200.000 mensen van de belangrijkste levensbehoeften verstoken zijn, is zo goed als onbereikbaar door de blokkades van Bosnische Serviërs. Op de vraag of de Amerikaanse operatie niet te veel als een actie tegen de Serviërs kan worden gezien, antwoordde Van den Broek: “De Serviërs zijn wel de laatsten die een droit de regard krijgen als het gaat om een humanitaire operatie.”