Veertigduizend Russen de straat op tegen Jeltsin

MOSKOU, 24 FEBR. De oppositie tegen president Boris Jeltsin begint nu ook op straat zichtbaar te worden. Ter gelegenheid van de Dag der Verdediging van het Vaderland (voorheen Dag van het Sovjet-Leger geheten) hebben het Front van Nationale Redding, de Unie van Officieren, de Russische Nationale Vergadering en verschillende kleinere nationaal-communistische oppositiegroeperingen gisteren in Moskou tienduizenden mensen op straat gekregen om te protesteren tegen het “verraad van Jeltsin” en vóór de Sovjet-Unie. Het was de grootste betoging tegen de president sinds de mislukte coup van augustus 1991.

De demonstratie was opmerkelijk goed georganiseerd en verliep op een enkele schermutseling na (met voormalig hoofdcommissaris van politie Arkadi Moerasjov) zonder incidenten. Burgemeester Joeri Loezjkov van Moskou had de organisatoren verboden zich bij het Wit-Russische station te verzamelen. Ongeveer veertigduizend demonstranten wisten zich onmiddellijk meester te maken van de Oelitsa Tverskaja (voorheen Gorki-straat), een boulevard waar dagelijks nieuwe dollarwinkels worden geopend. In een aparte en door een ordedienst vergrendelde colonne liepen tientallen militairen, onder leiding van generaal Albert Makasjov (in gevechtstenue), geüniformeerd mee. Een aantal putschisten van het "staatscomité voor de noodtoestand' uit augustus 1991, onder wie de voormalige KGB-chef Krjoetsjkov, ex-premier Pavlov en generaal Varennikov, deed ook mee. Voor het eerst namen relatief veel jongeren aan de betoging deel. Tot voor kort waren de demonstraties tegen Jeltsin louter een aangelegenheid van bejaarden of communisten van het lagere echelon en lieten slechts jongeren van de fascistische organisatie Nieuwe Orde zich zien.

De betoging richtte zich dit keer niet alleen tegen de “volksvijandige bende” van Jeltsin maar ook tegen de minister van defensie, generaal Pavel Gratsjov. Volgens de Unie van Officieren, een conservatieve organisatie van beroepsmilitairen die zich bij het Front van Nationale Redding heeft aangesloten, moet Gratsjov “wegens landverraad en corruptie” voor de krijgsraad worden gedaagd. In een vraaggesprek met het dagblad Izvestia had Gratsjov gisteren nog geprobeerd de angel uit de kritiek op zijn persoon te halen door zich subtiel te distantiëren van de politieke beslissingen om her en der Russische troepen terug te trekken.

Leiders van het Front riepen de aanwezigen op tot “burgerlijke ongehoorzaamheid” jegens de regering, enigszins gratuit, omdat de Russische burgerij zich hoe dan ook niets meer aan de overheid gelegen laat liggen. Zoals gebruikelijk was het de jeugdige parlementariër Sergej Baboerin die de eisen van de oppositie in politieke termen formuleerde. “Vandaag is de dag van de burgerlijke verantwoordelijkheid. Mijnheer Jeltsin moet nu een keus maken: hij komt bij zinnen of hij wacht tot het volk zijn eigen conclusies trekt”, aldus Baboerin.

President Boris Jeltsin zelf liet gisteren verstek gaan bij de officiële plechtigheden die ook in Moskou werden gehouden. Hij is met vakantie.