Veel doden in Turkije "in algemene sfeer van politiek geweld'

ANKARA, 24 FEBR. Ruim 2.900 mensen zijn het afgelopen jaar in Turkije om het leven gekomen in een “algemene sfeer van politiek geweld”. Dat meldt de Turkse mensenrechtenstichting in een rapport dat gisteren is uitgekomen.

Volgens voorzitter Yavuz Önen is er in 1992 geen enkele vooruitgang geboekt naar een betere naleving van de mensenrechten in Turkije. Het sociale leven in het voornamelijk door Koerden bewoonde zuidoosten wordt volledig beheerst door de gewapende strijd tussen het Turkse leger en extremistische organisaties als de Koerdische Arbeiderspartij, de PKK. Het merendeel van de slachtoffers in l992 viel dan ook in het zuidoosten, waar de uitzonderingstoestand van kracht is. Dit sluit aan bij wat de internationale mensenrechtenorganisatie Amnesty International enkele maanden geleden ook over Turkije meldde.

Volgens de Turkse organisatie kwamen in 1992 17 mensen op politiebureaus om het leven, 26 gedurende demonstraties, 63 bij politie-invallen in huizen, 41 bij doorzoekingen van dorpen en stadjes, 103 na het negeren van een stopteken door politie of leger en 92 tijdens de viering van het Koerdische nieuwjaar (nevroz), vorig jaar maart. Bovendien wordt - onder andere - melding gemaakt van 360 onopgeloste moordzaken met een politieke indicatie.

Verder vonden 747 leden van de veiligheidstroepen in l992 de dood, naast 972 extremisten. De organisatie heeft 594 gemartelden geteld (onder wie 11 kinderen). Önen wees er gisteren op dat dit slechts het topje van de ijsberg is. “Het gaat hier alleen om de gemelde gevallen.”

Enkele andere cijfers: in het afgelopen jaar werden 56 journalisten met lijfelijk geweld bedreigd door veiligheidspersoneel, werden 189 kranten, weekbladen en tijdschriften in beslag genomen en 20 boeken verboden, terwijl 32 organisaties werden gesloten, waaronder drie plaatselijke afdelingen van de mensenrechtenstichting.

Önen waarschuwde dat niet alleen de politieke partijen, het parlement en de regering zich nauwelijks iets gelegen laten liggen aan de schendingen van de mensenrechten in Turkije, maar dat ook de man in de straat hier niet tegen in opstand komt. “In een land waar per dag gemiddeld acht mensen de dood vinden treedt een zeker gewenningsproces op. Dat is een kwalijke ontwikkeling.”