't Was jakkeren met gemakkelijke patiënt Wouters

NOORDWIJK, 24 FEBR. Vanzelfsprekendheid. Het straalt van hem af. Het hoort bij het uiterlijk van Jan Wouters. “Hij is zo'n type dat onmiddellijk zekerheid wil hebben”, zegt drs. Frits Kessel, arts bij de voetbalbond. Wat is er aan de hand? Hoe staat het er voor? Hoe lang duurt het? Wat moet ik er voor doen? En vooral: Wat moet ik er voor laten? “Op het moment dat hij weet hoe de zaak ervoor staat, gaat hij er conscentieus mee om.”

De "wonderbaarlijk' snelle genezing van Wouters' rechter knie. Afgelopen zaterdag vierde de speler van het Nederlands elftal precies twee weken na een knie-operatie zijn rentree bij zijn club Bayern München. Hij nam in de competitie-wedstrijd tegen Bayer Uerdingen vooral in de eerste helft voorzichtigheid in acht. Gelukkig bleek na afloop dat zijn knie zich goed had gehouden.

Op een lichte zwelling als gevolg van vocht na, waren er geen onrustbarende reacties geweest. Na Kessel te hebben geraadpleegd was er alle reden voor hem zich beschikbaar te stellen voor de interland van Nederland tegen Turkije, vandaag in Utrecht. Maandag bij aankomst in het trainingskamp in Noordwijk werd Wouters speciaal onder handen genomen door fysiotherapeut Ouderland en onderwierp Kessel zijn knie nog eens aan een inspectie. Na een lichte "hersteltraining' zou nogmaals worden bekeken hoe de genezing vorderde. Aan het einde van de middag kon Wouters zonder problemen meedoen aan het oefenpartijtje in de Galgenwaard. Gisteren onttrok hij zich bewust aan de oefenpartij in Noordwijk en beperkte hij zich tot een looptraining van twintig minuten met de fysiotherapeut.

Het kleine beetje vocht dat na de wedstrijd van zaterdag was ontstaan, is volgens Kessel een normale reactie na zo'n operatie. “Een kwestie van waarschijnlijk een paar weken. Het moet wel elke keer worden weggehaald. En hij mag niet met vocht in de knie met de training of een wedstrijd beginnen. Hij zal steeds rust moeten inbouwen.”

Wouters is een gemakkelijke patiënt, gewetensvol met name, heeft Kessel ervaren. De voetballer wilde onmiddellijk nadat de problemen met zijn knie waren ontstaan, zekerheid. Niet met vragen blijven rondlopen. “Het was echt jakkeren”, zegt de bondsarts met wie Wouters meteen contact opnam. “Hij moest zo snel mogelijk geholpen worden om weer snel te kunnen herstellen. Juist nu de winterpauze begon. En Nederland-Turkije was dichtbij. Het probleem was dat de orthopedisch chirurg in Zürich die Bayern altijd inschakelt in Japan was. We hebben er toen een gevonden in Berlijn. Binnen drie dagen was hij geopereerd.”

Met artroscopie, een kijkoperatie met "mini-micro apparatuur', werden onder meer wat losse stukjes van de buitenmeniscus weggehaald. Deze methode veroorzaakt zo min mogelijk schade aan de knie omdat de operatie via een drietal gaatjes van een paar millimeter gebeurt. Daardoor vordert het herstel ook snel.

Het voordeel van zo'n ingreep vergeleken bij een "ouderwetse' operatie is dat de patiënt niet lang hoeft te rusten en dat door de artroscopie geen schade aan bijvoorbeeld het kapsel wordt aangericht. De patiënt verliest haast geen lichaamsconditie en kracht, omdat hij vrijwel onmiddellijk de training kan hervatten. “Maar die training moet wel aangepast en gestuurd worden. Een kwestie van luisteren naar signalen”, zegt Kessel. “Jan heeft regelmatig contact met mij gehad. Toen hij weer ging trainen hebben wij de eerste wedstrijd als doorslaggevende test afgesproken. Als die goed zou gaan en de club wilde toestemming geven, dan kon hij voor het Nederlands elftal spelen.”

Met de steun van Kessel en de andere betrokken medici kon Wouters zaterdag met vertrouwen aan zijn eerste wedstrijd beginnen. Hij geeft toe dat hij in het begin toch veel, te veel, aan de belangen van het Nederlands elftal heeft gedacht. “Je kunt er wel voluit ingaan, maar dan ben ik misschien verloren voor Oranje. Maar het ging niet goed met Bayern in de wedstrijd. Dus heeft de trainer me in de rust gevraagd of ik wel meer risico's durfde te nemen. Toen ben ik er toch steviger ingegaan. Je kunt zo maar niet je club laten vallen omdat het Nederlands elftal belangrijker is.”

Vijf jaar geleden werd Wouters aan dezelfde knie geopereerd, op dezelfde snelle manier. Volgens Kessel was deze blessure niet een logisch gevolg van de oude. Wouters is niet het type dat zijn lichaam forceert als hij pijn voelt, weet de arts. “Hij kan heel goed met pijn voetballen. Maar hij wil eerst precies weten wat er aan de hand is. Hij moet zekerheid hebben.”

Kessel kent uit zijn praktijk spelers die absoluut geen pijn kunnen verdragen. “Maar dat vind ik zeker geen a-professionele houding. De een is meer gevoelsmens dan de ander.” Hij verwijst naar Wouters' instelling omdat volgens hem veel trainers voetballers met blessures zoals de Bayern-speler onder druk zetten. Maar aan de andere kant moeten sommige voetballers tegen zichzelf in bescherming worden genomen. “Van Vossen had last van de aanhechting van de achillespees. Dan is rust nodig. Hij wilde bewust geen risico nemen. Nu heeft hij nog wat pijn. Maar hij wil graag spelen bij Anderlecht. Dan komt het hard aan als zijn trainer Boskamp hem niet opstelt. Never change a winning team, zegt Boskamp. Dat is het risico van het vak, ook bij Van Vossen.”

De druk kan grote vormen aannemen. Neem de concurrentiestrijd bij AC Milan, stelt Kessel. Spelers die blessures uit angst voor hun positie proberen te verbergen. “Neem Van Basten in Turkije, twee maanden geleden. Hoe moeilijk was het voor hem niet af te haken. Hij wilde echt, want het was een belangrijke wedstrijd. Hij kan met pijn voetballen, met risico's van slijtage. Maar in Istanbul ging het niet. Hij wist niet wat hij voor risico's zou lopen indien hij zou spelen. Nog afgezien van de vele pijn had hij een geweldige functiestoornis in zijn enkel. Die jongen moet nu na zijn operatie heel traag herstellen. Ondanks de druk van buitenaf. Ik vind het dan ook hoogst onfatsoenlijk van de media hem te vragen of hij er volgende maand tegen San Marino weer bij is.”

Kessel is niet bang dat Wouters te ver gaat. De Utrechter mag dan al 32 jaar zijn, slijtageverschijnselen vertoont hij nauwelijks. Zo snel na de knie-operatie al zware wedstrijden spelen houdt weinig risico's in, meent de bondsarts. Met die zekerheid zal het Dreh- und Angelpunkt van Bayern vandaag weer net als in Istanbul Oranje voorgaan in de strijd.

Wouters is terug in Utrecht, waar hij werd geboren, waar hij ruim twaalf jaar geleden zijn debuut maakte in het eerste van FC Utrecht. Op het noodveld aan de Veemarkt in Utrecht (de oude Galgenwaard was afgebroken) draaide hij toen het beroemde middenveld van het grote AZ'67 (Arntz, Peters en Nygaard) dol, met kapbewegingen en tikjes tussen hun benen door. Wie dat dan wel was? “Wouters”, zei trainer Han Berger droog. “Nogal kromme benen, ja, dat kun je wel zeggen. Maar Wouters wordt een goeie.” Toen al had Wouters die uitstraling. Dat onderkoelde in zijn acties. Die vanzelfsprekendheid.