Israel geïrriteerd over opstelling van Palestijnen

TEL AVIV, 24 FEBR. “Het is toch absurd dat (de moslim-fundamentalistische Palestijnse beweging) Hamas uitmaakt of de Palestijnen en de Arabische landen het vredesoverleg voortzetten”, aldus vanochtend de Israelische minister van buitenlandse zaken, Shimon Peres, in een kort radio-vraaggesprek. Hij klonk buitengewoon gerriteerd omdat de inspanningen van de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Warren Christopher, om het vredesoverleg uit het slop te halen voorlopig op Palestijnse weerstand zijn vastgelopen.

Van de Palestijnse delegatie kreeg de Amerikaan gisteren in het Amerikaanse consulaat in Oost-Jeruzalem te horen dat er geen kijk is op verdere Palestijnse deelneming aan het vredesoverleg indien Israel resolutie 799 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties inzake de terugkeer van alle naar Libanon uitgewezen Palestijnen weigert uit te voeren. Ook moet Israel afzien van het gebruik van uitwijzingen als strafmaatregel tegen de intifadah.

Hoewel de indruk bestaat dat Christopher geen druk op premier Yitzhak Rabin uitoefent om voor deze Palestijnse eis door de knieën te gaan heeft hij de Israelische leider wel duidelijk gemaakt dat de kwestie van de uitgewezen Palestijnen de voortzetting van het vredesoverleg in de weg staat.

Tijdens Christophers rondreis door het Midden-Oosten is gebleken dat Rabin zich heeft verkeken op de bereidheid van de potentiële Arabische vredespartners de kwestie van de uitwijzingen te ontkoppelen van het vredesoverleg. Volgens de Israelische pers van vandaag is Syrië op zich wel bereid het vredesoverleg met Israel onmiddellijk te hervatten, mits ook Jordanië van de partij is. De Jordaniërs weigeren echter zonder de Palestijnen naar voren te komen, waardoor de sleutel voor de voortzetting van het vredesoverleg in handen van de Palestijnen is gekomen. Egypte stelt zich ook op het standpunt dat het vredesproces niet op gang kan worden gebracht zonder een aanvaardbare oplossing voor de kwestie van de uitwijzingen.

Vanavond zal blijken of Christopher er na een nieuw onderhoud met Rabin en de Palestijnse delegatie in slaagt alsnog deze impasse te doorbreken. Er zijn sterke aanwijzingen dat Rabin, die vrede met Syrië ruikt, zo onopvallend mogelijk concessies aan de Palestijnen zal doen zodat Christopher nog in Jeruzalem of later in Washington officieel de hervatting van het vredesoverleg zal kunnen aankondigen.

De Palestijnen overhandigden Christopher gisteren een boodschap van PLO-leider Yasser Arafat waarin deze zich nogmaals positief over het vredesproces uitlaat. In een uitvoerig memorandum drongen zij onder andere aan op hervatting van de politieke dialoog tussen de VS en de PLO, maakten zij uitgebreid gewag van Israels schending van de mensenrechten in de bezette gebieden, vroegen zij om economische hulp en eisten zij terugkeer van alle uitgewezen Palestijnen.