Eerbetoon aan het Hollandse eitje uit de jaren vijftig

Blauwdruk: De Berini, Ned.3. 21.10-21.33u.

Op de vorig weekend in Utrecht gehouden onderdelenbeurs "Vehikel' waren er nog een paar te zien: eitjes uit de jaren vijftig. Een los eitje deed een gulden of twee à driehonderd, voor een mooi eitje compleet met gerestaureerd fietsframe werd duizend gulden gevraagd. Het eitje was een mooi motortje, een wonder van compactheid en efficiency. Je bevestigde het met een paar bouten aan de voorvork van je fiets en je was gemotoriseerd. Het tweetaktmotortje van 32 cc dreef met een draaiende rol de voorband aan. In het eivormige benzinetankje ging 1,25 liter mengsmering en daar kwam je wel 85 km ver mee.

Berini heette het motortje officieel. Het klonk Italiaans, maar het was een samentrekking van de voornamen van de drie ontwerpers: Bernhard, Rinus en Nico. De produktie startte in 1949 en in 1953 had fabrikant Pluvier er 104.000 verkocht. In 1954 kwam de opvolger, de Berini M21. Het was de eerste complete brommer van Pluvier en een groot commercieel en technisch succes.

In de jaren zestig ging het langzaam mis met Berini. Mismanagement, een verkeerde modellenpolitiek, en in 1964 was Pluvier failliet.

Vanavond brengt de RVU een kort eerbetoon aan deze Hollandse brommer. Bram Vermeulen rijdt wat op een eitje door Den Haag en haalt een paar jeugdherinneringen op. Het programma is vooral van belang voor de fans van de cabaretier en muzikant, want zij krijgen uitgebreid te horen welke motieven hem indertijd bewogen om Berini te gaan rijden. Het had iets te maken met zijn verlangen "in de kunst' te gaan en zijn verzet tegen de toen toonaangevende Puch-cultuur. Waarom Vermeulen zijn verhaal vertelt terwijl hij rijdt, is niet helemaal duidelijk, want nu moet hij nogal schreeuwen om boven het geknetter uit te komen.

De RVU is een educatieve omroep, maar zelfs de meest elementaire informatie wordt de tv-kijker onthouden. De cruciale rolaandrijving wordt niet uitgelegd of getoond en het motortje komt nooit eens even rustig in beeld. Geen woord over ontkolen en het vetslaan van de bougie, toch de hinderlijke bijverschijnselen van de toen nog gebruikte zeer vette mengsmering. Geen poging ook Berini te plaatsen in zijn historische context, of om duidelijk te maken dat Pluvier zich van de andere Nederlandse bromfietsfabrikanten onderscheidde doordat zij de motortjes zelf ontwierp en fabriceerde.

In plaats daarvan wordt alles dienstbaar gemaakt aan de lolligheid die Nederlanders overvalt wanneer zij oog in oog komen te staan met een oud industrieprodukt. We zullen maar hopen dat de brommer nog eens een serieuze behandeling krijgt in het enige TV-programma waar techniek op een volwassen manier wordt behandeld: het kinderprogramma Klokhuis.