Washington wil voedseldroppings Bosnië

WASHINGTON, 23 FEBR. De Amerikaanse regering heeft besloten binnen enkele dagen over te gaan tot voedseldroppings in Bosnië. Met de VN en de bondgenoten wordt overlegd over de plannen. Na die gesprekken volgt een officiële mededeling, zo hebben Amerikaanse woordvoerders laten weten.

Het plan om de geïsoleerde bevolkingscentra van moslims in het bergachtige oosten van Bosnië door de lucht van voedsel en medicijnen te voorzien is niet nieuw; het is echter nooit eerder tot concrete plannen gekomen omdat er veel praktische bezwaren aan zijn verbonden.

In sommige kringen is gisteren sceptisch gereageerd op het voornemen. Elders werd het plan “in principe” verwelkomd. VN-secretaris-generaal Boutros-Ghali deed dat bijvoorbeeld. Boutros-Ghali tekende wel aan dat de VN de supervisie over de operatie moeten hebben; de operatie zou wat hem betreft door een Amerikaan mogen worden geleid, maar “de coördinatie” met de VN zou zeer nauw moeten zijn. Boutros-Ghali spreekt vandaag met president Clinton over het plan. Overigens hebben de VN in principe al ingestemd met de mogelijkheid van voedselbevoorrading door de lucht; resolutie 770 van de Veiligheidsraad roept alle lidstaten van de VN op “alle noodzakelijke middelen” aan te wenden om humanitaire hulp in Bosnië te verspreiden. (Reuter) Een onzer redacteuren voegt hieraan toe: Volgens S. Netto, brigade-generaal b.d. en voormalig plaatsvervangend chef van de Westeuropese luchtstrijdkrachten van de NAVO, gaat het bij een voedseldropping in Bosnië om een relatief kleine operatie, onvergelijkbaar met Operatie Manna, de grootschalige bevoorrading van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Deze actie lijkt meer op die van de droppings boven de Koerdische vluchtelingenkampen in Noord-Irak.

Als de bevoorrading alleen door de Amerikaanse luchtmacht wordt uitgevoerd zal de Hercules, “het werkpaard van de Amerikanen”, worden ingezet. Deze Lockheed C-130 heeft een laaddeur die naar achteren horizontaal openklapt. De hulpgoederen op aluminium pallets worden op rails gemakkelijk naar buiten geschoven. Het vliegtuig houdt een hoogte aan van minimaal driehonderd meter, noodzakelijk om de aan het pakket verbonden parachute te laten ontplooien, en maximaal duizend meter wegens de nauwkeurigheid. Het is ook mogelijk om goederen zonder parachute te droppen, maar dan blijft de actie volgens Netto beperkt tot losse zakken met licht en grof materiaal.

Naast het risico geraakt te kunnen worden door afweergeschut noemt Netto een tweede factor die van invloed kan zijn op de dropping: het weer. “Het is noodzakelijk de dropzone te kunnen zien. In Bosnië kan in verband met de veiligheid besloten worden meerdere veldjes beschikbaar te houden voor de dropping en pas op het laatste moment te beslissen welk het wordt. Op het betreffende veld of parkeerterrein staat dan iemand die op het juiste moment een fakkel aansteekt. Deze verspreidt rode of grijze rook waaran de piloot ziet waar hij moet droppen en waaraan hij meteen de grondwind kan meten.” Verder mag het bij voorkeur niet regenen of sneeuwen, in de winter volgens Netto een bijna onmogelijke eis. Voor de nauwkeurigheid van de dropping is het ideaal als het vliegtuig met tegenwind op de dropzone aanvliegt, zodat de parachute geen drift opzij of naar voren ondervindt.

Een derde risicofactor is het bergachtige landschap van Bosnië. De piloot moet op zicht tussen de bergen door vliegen en kan met een traag vliegtuig als de Hercules niet snel reageren. De viermotorige Hercules kan niet vanaf een vliegdekschip opstijgen en zal volgens Netto waarschijnlijk vanaf de Amerikaanse basis in Aviano in Italië aanvliegen.