Ondanks hevig verzet Fransen; Akkoord over landbouw toch op EG-agenda

BRUSSEL/PARIJS, 23 FEBR. Het oliezaden-akkoord tussen de EG en de VS zal, ondanks heftig verzet van Frankrijk, op 8 maart toch worden besproken door de EG-ministers van buitenlandse zaken. Dit heeft het Deense EG-voorzitterschap gisteren besloten.

Dit weekeinde publiceerde de Franse regering twee brieven, aan de Europese Commissie en het Deense voorzitterschap, waarin nadrukkelijk steun werd gegeven aan een uitspraak van de Franse minister van landbouw, Soisson, eind vorige week. Soisson zei toen dat Frankrijk het eind november gesloten landbouwakkoord tussen de EG en de VS met een veto zal treffen indien het op 8 maart ter stemming wordt voorgelegd aan de EG-ministers van landbouw.

In de brieven schrijft de Franse regering dat het “redelijk is dat de Commissie wacht op de beëindiging van de werkzaamheden” over de vraag of het ontwerp-landbouwakkoord met Washington past in het kader van de gemeenschappelijke Europese landbouwpolitiek. Denemarken wil echter niet toegeven aan het Franse dreigement het akkoord op voorhand met een veto te zullen treffen.

De Deense minister van landbouw, Björn Westh, noemde een brief van de Franse premier Bérégovoy “onacceptabel”. De Europese Commissie wilde gisteren niet ingaan op de brief van de premier die, hoogst ongebruikelijk, door de Franse regering dit weekeinde werd gepubliceerd.

Frankrijk meent als enige EG-land dat het landbouwakkoord strijdig is met de Europese landbouwpolitiek. Minister Soisson kondigde onlangs al aan dat Parijs zich op het zogenoemde compromis van Luxemburg zal beroepen om besluitvorming in de EG-raad te verhinderen. Het compromis van Luxemburg bepaalt dat de ministerraad geen besluit neemt als een lidstaat zich beroept op een vitaal belang.

De Franse regering staat dezer dagen onder zware druk van de boeren die in het hele land weer actie voeren tegen de landbouwhervorming van de EG en het oliezadenakkoord met de VS. Bovendien wacht de regerende socialisten bij de algemene verkiezingen in maart, afgaande op peilingen, een vermoedelijk kolossale nederlaag. Gisteren blokkeerden boeren het treinverkeer in het zuidwesten van het land. De boeren, behorend tot de organisatie Action Paysanne, eisten dat Parijs het landbouwakkoord met Washington zou torpederen.

Een kleine duizend vissers uit Bretagne die protesteren tegen de import van goedkope vis in de EG, voerden afgelopen nacht een protestactie bij het grote distributiecentrum van levensmiddelen in Rungis, ten zuiden van Parijs. Ze gooiden er alles overhoop. De oproerpolitie moest traangas gebruiken om de vissers te verdrijven. De schade bedraagt vele miljoenen franc. In Bretagne wordt al enkele dagen actie gevoerd tegen de invoer van goedkope vis uit onder andere Groot-Brittannië en Noorwegen. De Bretonse vissers eisen dat minimum-prijzen voor bepaalde vissoorten die worden ingevoerd. Vis uit Groot-Brittannië en Ierland is aanzienlijk goedkoper geworden als gevolg van de devaluatie van de munten van beide landen. Op 25 februari komen de directeuren-generaal van visserij van de EG-landen in Brussel bijeen.

In Brussel wordt snelle goedkeuring van het oliezaden-akkoord door de EG-ministers gezien als een gebaar van goede wil naar de nieuwe Amerikaanse regering. Over de handelspolitiek van president Clinton bestaat in Brussel grote onzekerheid en toenemende nervositeit. Bovendien is zonder het oliezaden-akkoord een alomvattende Gatt-overeenkomst over vrij wereldhandel uitgesloten.

Intussen groeit ook aan Amerikaanse zijde het protest van de boerenlobby tegen het oliezaden-akkoord. De Amerikaanse regering heeft zich in de afgelopen weken al scherp uitgelaten over het staalbeleid van de EG, de aanbesteding van Amerikaanse overheidscontracten voor Europese bedrijven en de subsidies aan het Europese vliegtuigconsortium Airbus.

De Europese Commissie keurde in januari het oliezaden-akkoord unaniem goed. Frankrijk slaagde er in februari echter in om het akkoord tijdens de eerste bijeenkomst van EG-landbouwministers onbesproken te laten.