Begeleiding transporten; Nederland wil in Bosnië VS met F16's steunen

DEN HAAG, 23 FEBR. Nederland wil F16 gevechtsvliegtuigen inzetten om de voedseltransporten van de Amerikanen boven Bosnië te begeleiden.

Nederland heeft dit aanbod gedaan in Washington, New York en Brussel. Als voorwaarde stellen de ministers Kooijmans van buitenlandse zaken en Ter Beek van defensie dat ook andere landen die grondtroepen in het voormalige Joegoslavië hebben aan deze luchtverdediginstaak meedoen. Daarbij wordt gedacht aan de Britten, de Fransen, de Spanjaarden en de Canadezen. Nederland wil zichzelf niet isoleren.

Het is nog onbekend hoeveel F16's eventueel zouden gaan. Dat hangt af van de deelname van andere landen en de strategische situatie op het moment dat de voedseltransporten zouden beginnen.

Volgens de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Boutros Boutros Ghali, moet het voorstel van Amerika om vanuit de lucht voedselpakketten af te werpen boven Bosnië-Herzegovina eerst nog goedkeurd worden door de Veiligheidsraad. Washington is van mening dat de Veiligheidsraad in voorgaande resoluties al heeft ingestemd met dergelijke acties.

Vlak voor kerstmis heeft Nederland opdracht gegeven aan de vliegers van een gemengd F16 squadron van verkennigs- en gevechtvliegtuigen om zich tijdens de vakantie paraat te houden om binnen 24 uur af te kunnen reizen naar een Amerikaanse basis in Noord-Italië Aviano. Nederland was toen bereid alléén te helpen bij het afdwingen van een vliegverbod boven Bosnië-Herzegovina als de grondtroepen niet in gevaar zouden komen. Vooral de Britten stelden zich toen gereserveerd op.

Nederlandse F16's zijn herhaaldelijk aangeboden. Tijdens de Golfoorlog was geen land in de omgeving bereid om de Nederlandse vliegtuigen te ontvangen. Een F16 kan ongeveer twee uur lang in de lucht worden gehouden als er geen mogelijkheden zijn om in de lucht bij te tanken. De Amerikaanse luchtmacht zou die taak vanuit Duitslan of Italie kunnen vervullen met vliegende tankers. Nederland krijgt twee oude DC-10 tankers in 1996.

Er moet dus geopereerd worden van een basis die niet ver van het voormalige Joegoslavië verwijderd is. Op Aviano zijn twee maanden geleden voorbereidingen getroffen voor de opvang van F16's.

Nederland heeft er herhaaldelijk bij EG-partners en in de NAVO aangedrongen op hardere militaire acties in het voormalige Joegoslavië. Maar binnen de EG staat Nederland nagenoeg alleen. Hoe de bescherming van grondtroepen geregeld moet worden als de geallieerden een luchtverdedigstaak op zich nemen is nog niet duidelijk. Daarover wordt al wekenlang een debat gevoerd.