Ondernemers zien weer iets in PvdA

Keerpunt '72. Nieuw Links. Vermogensaanwasdeling. Er is een tijd geweest dat de PvdA met haar visie ondernemers over de kling joeg.

Socialisme staat op gespannen voet met de vrije ondernemingsgewijze produktie, riep Joop den Uyl twee decennia geleden. Tijdens zijn premierschap (1973-1977) zei hij dat de produktie niet door vraag en aanbod moet worden bepaald, maar door “democratisch getoetste gemeenschapsbeslissingen”.

De "machtigen' bleken machteloos en in 1976 grepen negen captains of industry naar de pen. In de Brief van de Negen wordt de samenleving gewaarschuwd voor de desastreuze gevolgen van de socialistische experimenteerdrift. Het politieke wapengekletter van het kabinet Den Uyl leidt tot “een diep invretende vertrouwenserosie in ondernemend Nederland”, schrijft oud-AMRO-bankier Van den Brink (een van de opstellers van de brief) in zijn "Zoeken naar een heilstaat'.

En op dit moment zijn ondernemers euforisch over het optreden van de sociaal-democraten. Vrijdag had de PvdA werkgevers, werknemers en wetenschappers uitgenodigd voor een congres over industrie, technologie en werkgelegenheid. In de oude raadzaal van de Amsterdamse bond van diamantbewerkers constateerde het Kamerlid Wim van Gelder dat het industriebeleid - noodgedwongen - weer op de politieke agenda staat: “Kroonjuwelen als Nedcar, Fokker en DAF zijn in de problemen.” Na een zwijgplicht van tien jaar, opgelegd door het RSV-trauma, wordt in de politiek weer over de industrie gesproken.

De PvdA-fractie breekt een lans voor een actief industriebeleid. “Niet vanuit een ouderwets sturings- en planningsideaal, maar omdat de versterking van de economische structuur geen passieve overheid toelaat.” En de PvdA heeft een eigen Industriefonds. Vice-voorzitter Ruud Vreeman schreef vrijdag in op elf DAF-leningen à honderd gulden; één voor eigen rekening en tien uit de partijkas.

Werkgeversorganisaties VNO en NCW, ondernemers en bankiers hieven het glas met de PvdA. “Wij krijgen steeds meer steun van mensen die niet op ons stemmen”, constateerde Vreeman. (CB)