Een vertrouwd Duits Wir tegen Sie, met de bal ertussen

DRESDEN, 22 FEBR. “Wij zijn de echte Duitsers”, klinkt het massaal-provocerend uit het zwaar bewaakte Frankfurtse jongemannenkoor dat met Eintracht uit de Westduitse geldstad naar Dresden is gereisd. Het aangrenzende vak van de tribunes in het koude Rudolf-Harbig-stadion is slechts bevolkt door een stevige politiemacht. Daarnaast reageert, ook aardig aangeschoten en ook gemiddeld 16 à 17 jaar oud, de fanclub van Dynamo Dresden, woedend-machteloos, met opgestoken vuisten. En met een tamelijk onschuldig: “Hihaho, in Dresden machen wir das so!”. Oost tegen West, een vertrouwd Duits Wir tegen Sie, met de bal ertussen.

Woedend, maar vooral machteloos, dat zijn zij ook zaterdagmiddag, deze Oostduitse leden van de grote Europese familie van F- en S-side bewoners. Dresden mag dan, met name in zijn beroemde historische centrum (rond de Zwinger, de Semper Oper en de in 1945 totaal kapot gebombardeerde Frauenkirche) hier en daar op één grote bouwput lijken, economisch perspectief of werk heeft de Duitse eenwording na goed twee jaar voor zeer velen nog niet gebracht.

Juist daarom heeft Dynamo Dresden, dat vóór 1990 door de Oostduitse politie en Erich Mielkes' staatsveiligheidsdienst (Stasi) werd geleid en dus niet echt bemind was, inmiddels geweldig aan populariteit gewonnen. Want de enige Oostduitse representant in de hoogste Duitse voetbalklasse is voor Dresden, voor de deelstaat Sachsen, voor de hele vroegere DDR, een soort identificatiesymbool geworden. Wekelijks zorgt Dynamo immers voor een confrontatie tussen Ossi's en Wessi's, die veel breder dan alleen sportief wordt beleefd. Dat Dynamo Dresden, sinds '71 in de DDR zeven maal landskampioen en zes keer bekerwinnaar, praktisch alleen spelers uit Dresden en omstreken heeft, mag dan mede door geldgebrek zijn veroorzaakt, het Saksische, Heimatgebundene van de club, zijn "Ossi-profiel', is daardoor alleen maar sterker geworden.

De wedstrijd zelf - de eerste na een Bundesliga-winterpauze van ruim twee maanden - heeft weinig om het lijf. Voor 13.500 toeschouwers heeft de David uit Dresden weinig kans tegen de Goliath uit Frankfurt. Het gaat ook hier weer eens heel anders dan in het Bijbelverhaal. Onder leiding van de 32-jarige linksbenige kunstenaar en spelverdeler Uwe Bein koersen de technisch en tactisch veel sterkere Westduitsers kalmpjes-counterend naar een overwinning van 2-0. Daarmee bevestigen zij, op de duizendste competitiedag sinds de Bundesliga in augustus 1963 ontstond, hun tweede plaats achter Bayern München.

Dynamo Dresden, dat achttien matig betaalde contractspelers kent (de Frankfurtse miljonairs hebben er dertig), is nu naar een al vrij gevaarlijke dertiende plaats gezakt. Er volgen nog zestien wedstrijden en Dynamo speelt al tegen de degradatie. Want behalve een grote inzet en tomeloos enthousiasme, dat ook bij een kleumtemperatuur nog door de tribunes blijkt te worden gesteund, heeft het team van trainer Klaus Sammer niet zo veel te bieden. Of het zou de al 35-jarige middenvelder Uwe Pilz moeten zijn, een veelvoudig DDR-international, maar met diens slimme passes wisten de jonge Dresden-aanvallers Zickler (18) en Jähring (22) maar weinig te beginnen. De vroegere topscorer Torsten Gütschow (30), die in 1991 werd ontmaskerd als een gewezen spion van de Stasi en die nu bij Galatasaray in Turkije speelt, wordt hevig gemist.

Maar de golf van Stasi-ellende, want Gütschow stond als Stasi-man uiteraard niet alleen, van 1991 en de sportieve tegenwind die daarop volgde, zijn nog niet alles. Dynamo Dresden is namelijk ook praktisch failliet. Het is, ongeacht het verdere verloop van de competitie, daarom ook uiterst onzeker of de club zijn licentie aan het einde van dit seizoen mag behouden. Al zijn torenhoge schulden dan geen exclusief privilege van Oostduitse voetbalcubs, zoals in West-Duitsland bijvoorbeeld Schalke '04 (schuld circa 14 miljoen mark) en FC Neurenberg (18 miljoen) illustreren, ook met zijn tekorten past Dynamo niettemin in het veel bredere beeld van de grote Oostduitse economische misère.

Die karakteristiek geldt ook voor de manier waarop die schulden zijn ontstaan. Het nieuwe Dynamo-bestuur dat in 1990 aantrad bleek namelijk niet opgewassen tegen de onbekende zeden en gewoonten in het zeer kapitalistische land van de Bundesliga. Onhandige sponsorcontracten, "lage' prijzen voor naar Westduitse clubs verkochte spelers (zoals de internationals Ulf Kirsten en Heiko Scholl naar Bayer Leverkusen en Matthias Sammer naar Stuttgart, later Inter Milan, nu bij Borussia Dortmund, waar hij zaterdag meteen het winnende doelpunt maakte tegen VfL Bochum) en een veel te grote personeelsstaf droegen ertoe bij dat de club nu zucht onder een geschatte schuld van zestien miljoen mark, waarvan drie à vier miljoen een acuut karakter heeft.

De afgelopen maanden gaven dan ook een nagenoeg permanente crisis in het veel te grote bestuur (achttien man) te zien. Verwijten vlogen door de media. Nu eens wegens vroegere Stasi-connecties, dan weer wegens financieel dilettantisme. Een contract uit 1991 met het Saarlandse reclamebedrijf Sorad, dat op straffe van zware dwangsommen liefst veertig procent van alle Dynamo-inkomsten wist te bedingen, fungeert als het meest dramatische voorbeeld van commerciële onnozelheid. Dat bedrijf en kredietgevers als de Dresdner Bank en de lokale overheid hebben Dynamo nu zó bij de keel dat voorzitter Wolf-Rüdiger Ziegenbalg eind december '92 na lang verzet moest plaats maken voor de Frankfurtse miljonair en bouwspeculant Rolf-Jürgen Otto, die zijn voorziterschap vergezeld liet gaan van directe miljoenensubsidies.

De greep naar de macht van deze Otto, die een strafblad heeft en van wie het heet dat hij zelf voor het laatst in 1981 belasting heeft betaald, geschiedde na veel juridische strijd (de processen lopen nog) en enkele tumultueuze ledenvergaderingen in het Dresdense "milieumuseum'. Op die bijeenkomsten werd, zelfs letterlijk, gevochten door voor- en tegenstanders van Ziegenbalg. Opmerkelijk was ook dat Otto en zijn Westduitse medestanders mede een beslissende meerderheid in Dynamo's ledenvergadering haalden door enkele honderden werknemers van hun bedrijfsvestigingen in en rond Dresden lid van de club te maken.

Sinds eind december geldt zodoende voor Dynamo Dresden wat ook elders in Oost-Duitsland sinds de Duitse eenwording geldt: de emoties zijn voor u, Oostduitsers, de controle - die al moeilijk genoeg is - ligt bij ons, Westduitsers. Eintracht Frankfurt dacht daarover zaterdag niet anders.