Büuyk en Küçük Mehmet

Vraag een Turkse voetbalfan of hij Demirbas een goede keeper vindt en hij zal je waarschijnlijk verbaasd aankijken en geen antwoord kunnen geven. Hij kent namelijk geen Demirbas. Toch is Hayrettin Demirbas de vaste doelman van het Turkse elftal. Maar bij de supporters staat hij simpelweg bekend als Hayrettin.

Achternamen van sporters zeggen de Turken weinig of niets. Voetballers en andere teamsporters gaan daar met hun voornaam door het leven. Zo staan ze in de kranten en zo worden ze tijdens de verslagen op radio en tv geannonceerd. Het heeft iets intiems, iets vertrouwds. En zo is het ook bedoeld. Sportmensen en vooral voetballers worden in Turkije als de wonderkinderen van het volk beschouwd. Daar horen voornamen bij. Het is een gebruik dat zich alleen in de teamsport voordoet. Individuele sporters voeren wel hun familienaam.

Het gebruik van voornamen maakt de kans op naamgenoten in één elftal natuurlijk wel beduidend groter. Het wemelt in Turkije van de Mehmets, Hasannen, Ahmets en Ali's. De Turken hebben daar een aardige oplossing voor gevonden. De ene Mehmet wordt in Büuyk Mehmet omgedoopt, in de kranten afgekort als B. Mehmet. Büuyk betekent groot. De andere Mehmet heet het hele seizoen verder Küuck Mehmet, K. Mehmet dus. Kücuk betekent klein. Wie "groot' en wie "klein' voor zijn naam krijgt wordt dus niet bepaald door de lengte van de betrokken spelers, maar door de leeftijd of het aantal dienstjaren. En ook als er drie of zelfs vier naamgenoten zijn is er geen enkel probleem. Dan gebruiken de Turken cijfers. Mehmet I, Mehmet II, Mehmet III en Mehmet IV. En de fans weten precies wie wie is.

Buitenlanders die in de Turkse competitie komen spelen behouden wel gewoon hun achternaam. Zo komen ze in de opstelling te staan. Ook de buitenlandse tegenstanders van Turkse ploegen worden in de verslagen en opstellingen met hun achternamen aangeduid. Gullit blijft overmorgen dus gewoon Gullit. Maar misschien moeten wij woensdag de opstelling van Nederland toch wel voor een keer aan dat leuke Turkse gebruik aanpassen. Ed, Ronald, John, Frank, Aron enzovoort.

Jammer dat Rijkaard en Kieft er niet bij zijn. Anders had je bij Oranje Grote Frank en Kleine Frank en Grote Wim en Kleine Wim in de ploeg gehad.