President-directeur Den Besten tevreden met verzelfstandiging spoorwegen; "Kabinetsbesluit nieuwe start voor NS'

DEN HAAG, 20 FEBR. President-directeur Rob den Besten van de NS is een gelukkig man. Het kabinetsbesluit over de verzelfstandiging van de spoorwegen betekent “een soort nieuwe start”. Voortaan zijn de NS een echt bedrijf en Den Besten heeft er “het volste vertrouwen in dat de spoorwegen dat aankunnen”.

Maar gemakkelijk zal het niet worden. Voor dit jaar verwachten de NS een verlies van honderd miljoen gulden, grotendeels door tegenvallende kaartverkoop. De klachten over dure kaartjes, vertragingen en overvolle treinen nemen nog steeds toe. Den Besten: “Het wordt natuurlijk ontzettend moeilijk. Het is niet zoiets van: er ligt nu een kabinetsstandpunt en wij gaan die klus eens even klaren. Maar in het verleden hebben we ook winst gemaakt. Het kan dus wel. En het moet lukken.”

Veel stoptreinen zijn onrendabel. Gaat u die allemaal voor een contract aanbieden aan de overheid?

“Onze eerste taak is het rendabel maken van onrendabele diensten en lijnen. Alleen wanneer dat niet lukt, ga je contracten afsluiten, of moet je een alternatief onder ogen zien, zoals een buslijn. Het gaat er met deze verzelfstandiging niet om de problemen af te wentelen op de overheid.”

Een deel van uw problemen heeft u aan de overheid te danken. De kosten van het autogebruik zijn minder gestegen dan die van de trein.

“De minister heeft gezegd dat zij zich sterk zal maken voor flankerend beleid. Als dat niet gebeurt, hebben wij minder mogelijkheden om rendabel te worden. En dat is toch het doel van deze hele operatie. Dus dan zullen we nog eens om de tafel moeten gaan zitten. Wij kunnen namelijk geen hoger tarief in rekening brengen dan het tarief dat mensen bereid zijn te betalen. Anders prijzen we onszelf uit de markt. Als er geen evenwicht is tussen de kosten van het autogebruik en die van de trein, dan duurt het langer voordat wij rendabel zijn. En dan moet de overheid misschien meer contracten afsluiten.”

Hoe gaat u proberen onrendabele lijnen rendabel te maken?

“In de eerste plaats door kritisch naar bepaalde diensten te kijken. In de huidige dienstregeling bijvoorbeeld hebben we een paar stoptreinen opgeheven om ruimte voor het goederenverkeer te maken. Een andere manier is het aanpakken van de kleinste stations. Die zou je kunnen opheffen, maar dat is te makkelijk. Dan ben je je reizigers sowieso kwijt. We praten nu met de PTT over postagentschappen op stations. Ook zou je kunnen denken aan een loket voor de afdeling burgerzaken van een gemeente. Stations zijn plaatsen waar veel mensen komen, daar moet je gebruik van maken.”

Gaat u meer onderscheid maken tussen sneltreinen en stoptreinen?

“Ons produkt gaat er anders uitzien. Er komt een drietreinensysteem van intercities, regiotreinen en agglomeratietreinen. Met een duidelijker onderscheid in comfort en prijs. Op de lange lijnen zal materieel rijden met betere voorzieningen.”

Komt er concurrentie tussen de verschillende spoorwegmaatschappijen?

“Niet zozeer in het reizigersvervoer. Ik zie de Franse Spoorwegen niet van Zwolle naar Amersfoort rijden, of de Britten van Amsterdam naar Haarlem. Maar in het goederenvervoer komt wel concurrentie. Goederenvervoer is veel makkelijker, dat is niet meer dan een verbinding tussen twee punten.”