Papier is lankmoedig en een contract is snel getekend; Wat zag zijn toekomst er schaamteloos rooskleurig uit

SPIJKENISSE, 20 FEBR. Een maand lang heeft Johan Kortman - werkloos, 49 jaar - gedacht dat zijn kostje gekocht was in de voetballerij. Dat hij een financiële klapper had gemaakt. Dat hij in Litouwen, samen met zijn Litouwse vriendin, een nieuw bestaan had opgebouwd.

Maar ze hebben hem “gruwelijk geflest”. Ze hebben “een smerig spelletje” met hem gespeeld. En hij is natuurlijk ook “verschrikkelijk naïef” geweest. Alsof je iemand kunt vertrouwen als het om waardevaste dollars gaat.

Hij is van armoe weer naar Nederland gekomen. Van armoe heeft hij zich donderdag in zijn vroegere woonplaats Spijkenisse toch weer bij de Sociale Dienst gemeld. Maar dat ziet hij niet als een nederlaag, meer als een taktische terugtocht. Want zo geteisterd als zijn pak eruit ziet, zo onkreukbaar is zijn optimisme. “Ik loop niet met met mijn hoofd tegen de muur”, spreekt hij zichzelf moed in. “Ik wanhoop niet. Ik blijf proberen. Het enige wat ik nodig heb, is een beetje geluk.”

Geluk had hij toen de Litouwse landskampioen Zalgiris Vilnius in het Europa Cup 1-toernooi tegen PSV lootte. Na de roemloze ondergang van het bouwconcern Ogem had hij geweigerd zich te schikken in een verder leven van werkloosheid. Hij had een partij afgekeurd textiel gekocht, was voor de verkoop naar Polen getogen. Daar had hij zijn Litouwse vriendin leren kennen en omwille van haar had hij zich in de Litouwse hoofdstad Vilnius als manusje-van-alles verhuurd aan Nederlandse firma's. Geen vetpot. De loting van Vilnius tegen PSV kwam voor hem als een godsgeschenk.

Had Zalgiris Vilnius misschien een zaakwaarnemer nodig? Zo iemand die voor een shirtsponsor zorgt en de tv-rechten regelt en die in Nederland ook de weg nog kent. Hij, Johan Kortman, was de geknipte figuur voor deze dienstverlening. En niet prijzig. Van de opbrengst vroeg hij maar tien procent.

Papier is lankmoedig en een contract was snel getekend. Met een paar pennestreken was de vroegere privé-chauffeur van de Ogem-directie opeens tijdelijk zaakwaarnemer van een voetbalclub. Hij leverde ook waar voor zijn centen: hij legde de contacten met het sportmarketingbedrijf Tema in Haarlem, dat de weg in de voetballerij zoveel beter kent dan hij. Bij de uitwedstrijd in Eindhoven trad hij als begeleider en kwartiermaker op.

Wie duidt hem euvel dat hij clubbelang en privébelang probeerde te verenigen? Dit was zijn grote kans. Waarom zou hij de gelegenheid niet benutten om Nederlandse afnemers te vinden voor Litouwse produkten? Handel is 's werelds beste diplomaat. En waarom zou hij de voetballers niet inschakelen bij zijn handelsmissie? Zo wandelden de spelers op Eindhoven Airport met Litouwse rieten mandjes en Litouws porselein de vliegtuigtrap af.

Wat zag zijn toekomst er in die dagen schaamteloos rooskleurig uit. Volgens Kortman zou Zalgiris voor tv-rechten en bordreclame 65.000 dollar krijgen en voor shirtsponsoring nog eens 20.000 dollar. En hij zou daarvan tien procent ontvangen. Hij droomde al van een baan als zaakwaarnemer voor het leven. Hij maakte al plannen voor lokale sponsoractiviteiten en inrichting van business-seats.

Kortman heeft nooit een cent gekregen. Dat is zeker. Over de toedracht lopen de meningen sterk. Partijen noemen elkaar "leugenaar'. Nog liever: "oplichter'.

De inwoner van Spijkenisse zegt dat Zalgiris weigerde te betalen omdat Tema in gebreke is gebleven en hij daarvoor verantwoordelijk werd gesteld. Daar kwam nog bij dat de shirtsponsor van Vilnius, het advies- en incassobureau Finplan uit het Overijsselse Goor, door een faillissement niet aan zijn financiële verplichtingen kon voldoen. Henri Vos, voormalig directeur van Finplan, zegt dat zijn firma door Tema ten onrechte als zondebok voor de financiële strop van Vilnius is gebruikt. Volgens Vos heeft Tema “een schandalig wurgcontract” met Vilnius gesloten, dat voorzag in een provisie van negentig procent voor het Haarlemse bureau. Om dat voor elkaar te krijgen zou Tema wel een royaal smeergeld hebben betaald aan de directeur-generaal van Vilnius.

J. van Dijk, de woordvoerder van het Haarlemse bureau, kan alleen maar schamperen over dit soort beschuldigingen. Hij zegt dat Finplan niet voor niets failliet is gegaan en dat Henri Vos al genoeg mensen heeft opgelicht en dat hij met Johan Kortman niets te maken heeft. Want Tema had een contract met Vilnius, dat tot op de laatste letter nagekomen is. Zoals dat hoort tussen eerlijke zakenpartners. Jammer dat Zalgiris zijn lezing niet kan geven. Twee dagen lang neemt niemand de telefoon op bij de club in Vilnius.

En Kortman? Hij weet alleen dat hij is belazerd. Door Tema? Door Vilnius? Met de handel in porselein en rieten mandjes is het ook niks geworden. Te slecht van kwaliteit.

Dit keer heeft hij bij zijn tocht naar zijn thuisland Litouws tuingereedschap meegenomen. Als daar geen markt voor is. En hij heeft ook twee voetballers in de aanbieding die met hem meegereden zijn. Een jeugdspeler, zoon van de bondscoach van Jong Litouwen, heeft hij al ondergebracht bij de Rotterdamse amateurclub Xerxes. Maar de 26-jarige Valdas Urbonas, vijftienvoudig international, aanvallende middenvelder, tweebenig, raakt hij voorlopig niet kwijt. Hij is al met hem bij Sparta geweest en bij Lokeren. Misschien zet hij hem deze week nog op de bus richting Litouwen. Johan Kortman wacht op betere tijden. Hij heeft gedaan wat hij kon.