Korting op omroeporkesten blijft beperkt; Enschede woedend over orkestbesluit d'Ancona

ARNHEM/ENSCHEDE, 20 FEBR. Het besluit van minister d'Ancona (WVC) om voorlopig Nijmegen en later Arnhem de standplaats te maken van het nieuwe Oost-Nederlands Symfonieorkest (ONS) heeft in Overijssel en Enschede kwaadheid en verbijstering opgeroepen.

“Er moet bezuinigd worden, maar in Enschede staat een nieuw Muziekcentrum van dertig miljoen dat niet meer valt te exploiteren, en in Arnhem gaan ze Musis Sacrum voor miljoenen verbouwen om het nieuwe orkest te huisvesten,” aldus directeur H. Bal van Opera Forum. Forum zal zich niet bij dit besluit neerleggen en bezint zich op juridische stappen tegen het ministerie. WVC kan ook een claim verwachten van het Enschedese Muziekcentrum dat een 25-jarig contract met het Forum-orkest had afgesloten. De Overijsselse gemeenten en de provincie Overijssel die 1,7 miljoen hadden gestoken in de sanering van de schulden van Forum, zullen dat geld terugeisen. Overijssels cultuur-gedeputeerde Dijkstra noemt d'Ancona's besluit “schandelijk en een gigantische aanslag op de culturele infrastructuur van Enschede”. Overijssel en Enschede willen dat de Tweede Kamer het besluit terugdraait.

Directeur H. Hierck van Het Gelders Orkest is, evenals bestuurders van Arnhem, Nijmegen en de provincie Gelderland, blij dat artistieke redenen de doorslag hebben gegeven bij de uiteindelijke keuze voor het volgens de minister ook centraler gelegen Arnhem. Musis Sacrum zou op 1 oktober volgend jaar voor 4,5 miljoen moeten zijn verbouwd. Vestiging in Enschede zou volgens d'Ancona door de langere reistijden vijf tot tien concerten per jaar kosten. Hierck betreurt het verlies aan werkgelegenheid voor de zeventig musici van Het Gelders Orkest en van het Forum-orkest die geen plaats zullen krijgen in het nieuwe gefuseerde orkest en pleit voor een uitbreiding van het ONS van negentig tot 107 formatieplaatsen met financiële hulp van oostelijke provincies en gemeenten.

De nieuwe reisopera die moet ontstaan door vernieuwing van bestuur, artistieke en zakelijke leiding van Forum krijgt aanvankelijk 9,7 miljoen gulden per jaar en later 13,2 miljoen gulden. Met dat laatste bedrag zullen vijftig voorstellingen van vier tot vijf produkties per jaar worden verwezenlijkt. WVC besteedt acht ton aan de sanering van de schulden van Opera Forum. Omdat Forum aan het eind van dit seizoen stopt en het vernieuwde gezelschap pas in het seizoen 1994 - '95 begint, zullen de regionale schouwburgen in het komende seizoen meer buitenlandse operaprodukties brengen.

De door d'Ancona aangekondigde bezuiniging van vijf miljoen op de omroeporkesten van het NOB zonder dat een orkest wordt opgeheven, was een bevestiging van een eerder voorstel van de minister, die met dat bedrag extra filmprodukties op tv wil financieren. NOS en NOB hadden zelf besloten tot een korting van tien miljoen, waarmee ook de Raad voor de Kunst onder voorwaarden instemde.

Het Muziekcentrum van het NOB krijgt nu een langjarige garantie voor het resterende budget van 52,5 miljoen per jaar, verzelfstandiging in een stichting, een verbeterde huisvesting en een organisatorisch en artistiek verantwoorde relatie met Radio 4. Verder zal het Muziekcentrum intensiever worden betrokken bij muziekprojecten op tv en bij de begeleiding van het vernieuwde opera Forum.

Edo de Waart, artistiek leider van het Muziekcentrum van de omroep (MCO) en chef-dirigent van het Radio Filharmonisch Orkest is onder de omstandigheden nog redelijk tevreden over het ministeriële besluit. “Inleveren en inkrimpen doen altijd pijn, maar er is geen sprake van collectief ontslag. De musici kunnen zich de komende jaren volledig concentreren op de muziek en voor het eerst kan een meerjarenbeleid ook werkelijk worden uitgevoerd.”