ALDERS' KWARTJE

De neerslag overtreft de verdamping in Nederland. Gemiddeld blijft er circa 8 miljard m³ per jaar aan neerslagwater over, waarvan circa 6 miljard m³ jaarlijks als overschot de bel aan zoet grondwater onder ons land aanvult. Van die 6 miljard m³ verbruiken de waterleidingbedrijven circa 900 miljoen m³ per jaar (15 procent). Verbruik betekent, dat ruwweg binnen 24 uur meer dan 90 procent van de onttrokken hoeveelheid het oppervlaktewater als (gezuiverd) afvalwater bereikt.

Het onttrekken van dat water veroorzaakt verlaging van de grondwaterstand en verandering van het grondwaterstromingspatroon; in feite alleen relevant in zogenoemde natuurgebieden door de opgewekte veranderingen in de vegetatie aldaar, overdreven als "verdroging' aangemerkt. Door collegiale samenwerking tussen biologen en ingenieurs is het overigens goed mogelijk om tot een zodanig ontwerp voor aanleg en beheer te komen, dat minimale vegetatieveranderingen in natuurgebieden optreden. De effecten als gevolg van de sinds 1950 ingevoerde grondwaterstandsverlagingen voor de landbouw zijn, landelijk gezien, vele malen groter.

Door wel de onttrekking van grondwater, maar niet de onttrekking van oppervlaktewater te belasten, beoogt de minister, dat wordt uitgeweken naar oppervlaktewater als bron. Nu is het zo, dat in het algemeen de combinatie van winning, transport, opslag en zuivering van oppervlaktewater per m³ meer aan energie, constructies en bedrijfsoppervlakte vraagt dan grondwater. Beseft de minister dat door zijn maatregel eventuele lokale milieuwinst wordt omgezet in mondiaal en regionaal milieuverlies? Immers extra energie betekent extra kooldioxide-uitstoot. Extra constructies zoals buizen vragen extra bouwstoffen, die weer extra energieopwekking vragen en bij winning en aanleg milieuschade veroorzaken. Een bovengronds oppervlaktewateropslagreservoir beslaat meer oppervlakte dan een natuurlijk ondergronds zoetwaterbekken.

Wordt het kwartje (een bedrag van ƒ 225 miljoen per jaar) straks gebruikt om de extra milieukosten die ontstaan door het verbruik van oppervlaktewater, te compenseren, of verdwijnt het in de pot der algemene middelen? Mocht de heffing er komen, dan zullen de bedrijven ƒ 0,25 per m³ moeten doorberekenen aan de consument. Alsdan zullen de kosten van levensonderhoud van u en mij worden verhoogd, zonder dat de zekerheid bestaat dat het milieu er baat bij heeft.