Mitterrand neemt afstand van Rocard; "Socialisten moeten partij herenigen alvorens nieuwe allianties aan te gaan'

PARIJS, 19 FEBR. President François Mitterrand neemt afstand van het streven van oud-premier Michel Rocard de socialistische partij om te vormen tot een "brede, open en moderne beweging'. De socialisten moeten eerst hun “partij herenigen en hun boodschap terugvinden alvorens alvorens nieuwe allianties aan te gaan”, zei Mitterrand gisteravond in een tv-uitzending waarin hij vragen van kijkers beantwoordde.

Rocard die als de "natuurlijke' kandidaat van de Parti Socialiste geldt om Mitterrand in 1995 op te volgen als president, kondigde in een verstrekkende rede woensdag een 'politieke big bang' aan na de parlementsverkiezingen van eind maart, die de socialisten volgens opiniepeilingen een zware nederlaag zal brengen. De oud-premier kondigde in feite het einde van het "mitterrandisme' aan, dat na de verkiezingen - als Frankrijk een rechtse regering krijgt - nog slechts in één persoon zal voortbestaan, Mitterrand zelf, die zijn ambstermijn wil voltooien.

De meeste leiders in de socialistische partij - in het Parijse jargon bekend als "de olifanten' - schaarden zich achter het initiatief van Rocard. Deze wierp zich met zijn rede op als de toekomstige leider van een nieuwe progressieve oppositie tegen de gaullistische RPR en de liberale UDF, die waarschijnlijk de nieuwe regering zullen vormen. In zijn "brede beweging' wil Rocard hervormingsgezinde communisten, centrum-politici en vooral de twee milieupartijen, Génération Écologie en de Groenen, verenigen. Volgens opiniepeilingen krijgen de milieupartijen 15 procent van de kiezers achter zich en is de aanang van de Parti Socialiste tot 20 procent van het electoraat geslonken.

De leiders van de milieupartijen, oud-minister Brice Lalonde van Génération Écologie en Antoine Waechter van de Groenen reageerden negatief en afwijzend op het appèl van Rocard. Lalonde zei dat de socialisten zich bij zijn partij konden aansluiten. Pierre Mehaignerie, president van de kleine centrumpartij CDS raadde Rocard aan een “big bang binnen de socialistische partij” te veroorzaken en “niet naar voren te vluchten”. Deze negatieve reacties wekken geen verbazing - tenslotte is de strijd om de 555 zetels in de Nationale Vergadering begonnen. De verkiezingen zijn op 21 en 28 maart.

Behalve zijn aanmaning tot voorzichtigheid - “het socialisme is in Frankrijk een grote historische realiteit” - had Mitterrand de socialistische en de andere Franse kiezers weinig te bieden in zijn tv-optreden van bijna een uur, dat vanavond een vervolg krijgt. De president verdedigde zijn interventie op de staatszender France 3 met het argument dat de “oppositie met haar verklaringen alle aandacht van de media krijgt”. Van de 23.000 vragen die telefonisch in een etmaal waren binnengekomen, ging het merendeel over de werkloosheid die drie miljoen Fransen heeft getroffen. Maar dat is “geen Frans of een socialistisch kwaad”, aldus Mitterrand die erkende dat “de staat als zodanig” weinig tegen de groei van de werkloosheid kan ondernemen.

De president deed het programma van RPR en UDF af als “niet zo serieus dat ik me daarvoor interesseer”. Bij gebrek aan een eigen programma beperkte hij zich tot een verdediging van het beleid van de achtereenvolgende socialistische regeringen.

Sprekend over de werkloosheid, de hoge rentestand en de problemen bij scholing van de jeugd, stelde Mitterrand vast dat hij de verantwoordelijkheid aanvaardt “voor wat er gebeurt”. Een ongeruste landbouwer hield hij voor dat de boeren beter de Europese landbouwpolitiek kunnen steunen “waarmee we kunnen strijden tegen de eisen van de Amerikanen en anderen in de GATT”. Een genaturaliseerde immigrant verzekerde hij dat hij voor verlening van kiesrecht aan in Frankrijk woonachtige buitenlanders is, maar dat de benodigde “consensus nog ontbreekt”.

Na de "big bang' van Rocard volgde gisteravond een "zwart gat', constateert het dagblad Libération vanochtend zuur. De “air van weerzin” die het staatshoofd tegenover de techologische ontwikkelingen ten toon spreidde, zal weinig kiezers hebben geïnspireerd, en leverde impliciet een nieuw argument voor de "weldadige breuk' met het mitterrandisme die Rocard nastreeft. De president leek voornamelijk nog geïnteresseerd in zijn "samenleven' met de toekomstige rechtse regering na de "big bang' van de verkiezingen die aan die van Rocard vooraf gaat.