Jeltsin biedt parlement compromis aan

MOSKOU, 19 FEBR. President Boris Jeltsin is bereid tot een compromis met de hem vijandig gezinde volksvertegenwoordiging. Als het komende weken zover komt en beide partijen overeenstemming bereiken over de afbakening van beider bevoegdheden, zal het Constitutionele Hof volgens hem als arbiter toezicht moeten houden op de naleving ervan. Schendt Jeltsin de eventuele overeenkomst met het parlement, dan zal de president moeten aftreden. Doorkruist de Opperste Sovjet het akkoord dan zal de volksvertegenwoordiging worden ontbonden.

Dat heeft Jeltsin gisteravond gezegd in een televisietoespraak tot het Russische volk. In zijn rede, die was opgenomen in het presidentiële buitenverblijf waar Jeltsin momenteel vakantie houdt, wekte het staatshoofd gisteren de indruk de strijdbijl te willen begraven. Gekleed in vrijetijds-kleding (een rood geborduurd vest en bordeaux-rood overhemd, zonder stropdas) en zittend temidden van tsaristisch antiek, zei Jeltsin “ervan overtuigd te zijn dat iedereen moe is van het conflict tussen de machtsorganen”. “We leven allemaal in één land. Allemaal willen we het land behouden en omvormen. De enigste vijand die we vandaag hebben is de crisis”, aldus Jeltsin.

Maar tussen de regels door liet hij blijken niet van zins te zijn zich neer te leggen bij de eisen die de volksvertegenwoordiging hem stelt. Verpakt in een stroom van vredelievende woorden bleef Jeltsin dreigen met een referendum waarmee de burgers een vertrouwensvotum in de president moeten kunnen uitspreken. Mochten regering en parlement deze maand hun constitutionele conflict niet in der minne kunnen schikken, dan zal de president dit wapen alsnog inzetten. “De voorbereidingen voor het referendum gaan door, omdat dat de enige garantie is voor het voortzetten van de hervormingen”, zei Jeltsin. Hij keerde zich daarmee wederom tegen nagenoeg iedereen buiten zijn eigen kring. Want niet alleen het parlement en zijn voorzitter Roeslan Chasboelatov maar ook voorzitter Valeri Zorkin van het Constitutionele Hof hebben zich de afgelopen weken tegen zo'n plebisciet gekeerd.

Jeltsin wees in zijn televisierede ook het voorstel van Chasboelatov af om volgend jaar gelijktijdig verkiezingen voor een nieuwe president en een nieuw parlement te houden. Volgens Jeltsin zou de continuïteit van de staat aldus gevaar lopen.

Jeltsins voorstellen hebben vooralsnog weinig instemming ontvangen. Chasboelatov heeft zich vanmorgen reeds tegen de plannen van de president gekeerd. Vanuit de Siberische hoofdstad Novosibirsk, waar hij op politieke tournee is, verklaarde Chasboelatov dat “de samenleving in 1993 geen enkel referendum of verkiezing nodig heeft”. “Iedereen zal dan verliezen”, aldus de parlementsvoorzitter die zich meer en meer ontpopt als een gelijkwaardige concurrent van de president.