Ballet rusteloze choreograaf meer smartelijk dan zinnelijk

Gezelschap: Nederlands Dans Theater 2. Première Waiting for "Voluptia'. Choreografie en kostuums: Paolo Ribiero. Muziek: Dmitri Sjostakovitsj. Licht: Henk Palmers. Gezien: 11/2 AT & T Danstheater, Den Haag. Daar nog te zien: 19 en 20 maart. Verder tournee t/m 29 april.

De Portugese danser/choreograaf Paolo Ribiero lijkt niet een man die zich ergens echt kan nestelen. In zijn twaalfjarige danscarrière danste hij bij negen verschillende groepen, was een blauwe maandag artistiek directeur van een modern dansgezelschap in Lissabon en maakte choreografieën voor verschillende, hoofdzakelijk Franse en Portugese groepen. Twee jaar geleden was hij ook bij het NDT 2 te gast, waar hij toen het wat onduidelijke werk Encantados de Servir-Lo creëerde. De rusteloosheid in zijn bestaan weerspiegelt zich in het nieuwe ballet dat hij voor dit gezelschap schiep. Waiting for "Voluptia' noemde hij het en het is naar zijn zeggen "een zoektocht naar genot, naar sensualiteit en uiteindelijk naar de karakteristieke diepe zinnelijkheid van de dans'.

Het is een wat warrige zoektocht geworden die je in het ongewisse laat over wat Ribiero nu werkelijk te zeggen heeft. Ten eerste sluit de gebruikte muziek, Sjostakovitsj' melancholische en dramatisch geladen Strijkkwartet nr. 8 nauwelijks aan bij het aangedragen thema van genot en sensualiteit. Maar ook bij het zien van het ballet zou je niet op die gedachte komen. De drie elkaar omstrengelende paren lijken in hun vertraagde bewegingen eerder troost en steun bij elkaar te zoeken in een gedeelde smart. Wanneer de muziek van sfeer verandert en een gespannen gejaagdheid krijgt, splitsen de paren zich in individuen en krijgen ook de bewegingen een nerveus onrustig karakter. Armen sidderen, torso's vibreren, voeten verplaatsen zich met kleine schuivende passen, onderbenen flitsen als uitschietende slangetongen zijwaarts. Onzekerheid en radeloosheid zijn woorden die dan eerder in het hoofd opkomen dan diepe zinnelijkheid. De opbouw van het werk suggereert een veelheid aan ideeën waaruit geen uiteindelijke keuzes gemaakt zijn. Eigenlijk heeft alleen de afsluitende verstilde solo voor een van de vrouwen (de uitstekend dansende Megumi Nakamura) iets van sensuele overgave. De schemerachtige belichting, gecombineerd met zwarte kostuums tegen zwarte doeken maakt het bijna onmogelijk de constructie van de bewegingen ten volle te overzien en de uitvoerenden werken veel minder exact dan we van deze voortreffelijke dansers gewend zijn. Er zitten zeker interessante elementen in Ribiero's werk, maar die komen niet echt tot hun recht. Misschien moet hij zich eens langer in iets vastbijten, zodat hij de kern van wat hij wil doen en zeggen weet te raken en vorm kan geven.

Het programma wordt verder aangevuld met twee ijzersterke balletten: Hans van Manens tijdloze en altijd weer imponerende Squares en Nacho Duato's meeslepende eersteling Jardi Tancat.