Spookschrijver

“Je kan een ei in je gat gaarkoken” is een typisch Amsterdamse zegswijze voor iemand die 'm stevig knijpt.

Het is een van de uitdrukkingen die uitnodigend prijken op het omslag van het boekje Hij zeit wat. De Amsterdamse volkstaal. Wat ontbreekt op het titelblad is de naam van de juiste auteur.

“Van plagiaat kan ik hem niet beschuldigen, want mijn naam staat in het boek.” Maar "onbehoorlijk' en vooral "verdrietig' vindt Jo Daan het wel. Haar vroegere medewerker en opvolger als hoofd van de afdeling dialectologie van het P.J. Meertensinstituut, J.D. Berns, heeft háár boek heruitgegeven, met zijn naam op het titelblad.

Hij zeit wat verscheen voor het eerst in 1948. Het bevat een beschrijving van de Amsterdamse volkstaal en van de diverse dialecten die vroeger in de hoofdstad werden gesproken. Inhoudelijk is het inmiddels grotendeels achterhaald, maar antiquarisch was er altijd vraag naar. Op veler verzoek is er nu een bewerkte herdruk uitgekomen bij uitgeverij BZZTôh.

Het initiatief daartoe ging uit van Berns, want de 82-jarige Jo Daan had er zelf “geen zin meer in”. Berns wilde het boek aanvankelijk grondig moderniseren en aanpassen, maar bij nader inzien - en in overleg met Daan - wijzigde hij de oorspronkelijke tekst alleen op ondergeschikte punten.

Toen Daan de heruitgave met grote vertraging in handen kreeg (“bij de uitgever kenden ze mijn naam niet eens toen ik daarover belde”) bleek haar naam alleen in kleine lettertjes op de achterflap te staan. “Dat is misleidend, de indruk ontstaat dat het om een ander boekje gaat”, zegt Daan. Het is niet haar enige grief. In weerwil van haar verzoek heeft Berns bijvoorbeeld nergens duidelijk vermeldt dat ze nog leeft. “Ik ben niet van plan om dit over mijn kant te laten gaan. Wat doen we bijvoorbeeld met de leenvergoeding van WVC?”

Desgevraagd erkent Berns onmiddelijk dat de naam van Jo Daan op het titelblad had moeten staan. “Het is me ontgaan toen ik de drukproeven bekeek, en eigenlijk interesseerde het me ook niet.” Verbaasd is hij wel over de niet mis te verstane aantijgingen. “Ik heb een vriendelijke brief van haar gekregen waarin ze me schrijft dat ze het boek ontvangen heeft en mijn toevoegingen met veel plezier heeft gelezen.”