IVF bij streng geselecteerde oudere vrouwen is succesvol

De meeste vrouwen van 50 jaar en ouder zijn opgelucht dat hun kans om zwanger te worden tot vrijwel nul is teruggelopen.

Met die constatering begint de redactie van het medisch tijdschrift The Lancet (6 febr) een kritisch commentaar op de mogelijkheid om vrouwen die niet meer menstrueren toch nog zwanger te laten worden. Het is een commentaar op een artikel van drie Amerikaanse gynaecologen die in een groep van 14 vrouwen die ouder waren dan 50 jaar er acht zwanger maakten met gedoneerde eicellen van jongere vrouwen. De eicellen waren bevrucht met sperma van de echtgenoten van de vrouwen. De mannen waren wat jonger (gemiddeld 48 jaar, variërend van 27 tot 70). Acht van de vrouwen hadden nooit eerder een kind gehad. Drie van de zes kandidaat-moeders waren al oma. Negen van de veertien paren waren voor de tweede keer getrouwd.

De echtparen werden van te voren medisch en psychologisch binnenste buiten gekeerd. Beide echtelieden werden geïnformeerd over het verhoogde risico op gezondheidsproblemen voor de oude moeder. Wanneer de man ouder was dan 55 werd de verhoogde kans op erfelijke afwijkingen door verminderde zaadkwaliteit besproken. Psychologen weze op de consequenties van het ouderschap op latere leeftijd en over opvangmogelijkheden voor de kinderen als een van beide ouders mocht overlijden. Beide echtelieden werden getest HIV, hepatitis en syfilis. De zaadkwaliteit van de mannen werd beoordeeld. De vrouwen ondergingen een groot aantal uiteenlopende medische onderzoeken - van een baarmoederhalsuitstrijkje tot een inspanningsharttest. Van de 18 oorspronkelijk toegelaten paren vielen er daardoor 4 af vanwege hart-, bloedsuiker- of baarmoederproblemen.

Bij de eicel-donerende vrouwen werd eerst de eigen hormooncyclus stilgelegd waarna overstimulering volgde om meerdere eicellen te kunnen winnen. Het waren werkende vrouwen die zich hadden aangemeld na publiciteit in de plaatselijke pers. Ze ontvingen 2.000 dollar voor iedere cyclus.

De 22 eicelpuncties leverden 278 eicellen op, waaruit na bevruchting in de reageerbuis 126 embryo's ontstonden. Daarvan werden er ruim 80 geplaatst, steeds ongeveer 4 tegelijk, in de baarmoeders van de hormonaal geprepareerde post-menopausale vrouwen. Uiteindelijk ontstonden er uit de 21 gestarte behandelingen 9 zwangerschappen, waaronder twee tweelingzwangerschappen. Twee ervan eindigden in een vroege miskraam. Vier zwangerschappen duurden nog voort toen het artikel door The Lancet werd geaccepteerd. Drie baby's uit twee moeders kwamen na 35 weken met een keizerssnede ter wereld. Eentje werd natuurlijk geboren, na 37 weken.

De "opbrengst' in deze experimentele groep (9 verwachte baby's of 7 zwangerschappen na 21 behandelingen) is een voor IVF hoog succespercentage van 33%. Gemiddeld ligt de slagingskans ergens tussen de 15 en 20%. De gynaecologen concluderen dat streng geselecteerde oudere vrouwen prima in staat zijn een zwangerschap uit te dragen. Baarmoeder en vagina kunnen een late zwangerschap makkelijk aan.

Het commentaar van The Lancet daarop: ""Dit onderzoek vergroot ons begrip van de reproductiebiologie, maar is het ook een goed gebruik van medische technologie om vrouwen van boven de 50 aan een kind te helpen?'' Wijzend op de gezondheidsrisico's voor de vrouw, het recht van kinderen op een verzorgend en stabiele omgeving, de risico's voor en meningen van de eiceldonors en het gebruik van kostbare gezondheidszorgvoorzieningen is het Lancet-commentaar nog net niet afwijzend.