Bio-boeren vrezen opgaan in massa

KERK-AVEZAATH, 18 FEBR. Op een voormalig landgoed vlakbij Tiel wonen, werken en leren nu negentig studenten. Ze runnen een bedrijf, maken kaas, verzorgen de koeien, geiten en kippen en verkopen in een winkel op het erf achter de oude villa biologisch-dynamische produkten.

Maar dezer dagen werken de studenten van de "biologisch-dynamische landbouwschool' De Warmonderhof in Kerk-Avezaath behalve voor een betere wereld, ook voor behoud van hun in 1947 opgerichte school. De kleine Warmonderhof gaat in het kader van fusies in het middelbaar beroepsonderwijs verhuizen naar Dronten waar een groot centrum voor landbouw-onderwijs wordt opgezet. De leerlingen vrezen echter dat het eigen karaker van de school in de knel komt. Het schoolbestuur wil dat “de eigenheid van de school bewaard blijft” maar beseft dat het voor een voldongen feit staat: de school is te klein om zelfstandig te blijven.

Vanochtend overhandigden de leerlingen in Den Haag een petitie aan de Kamercommissie voor landbouw en natuurbeheer in Den Haag. Er moet duidelijkheid komen over de datum van de verhuizing naar Dronten en de antroposofische identiteit van de school moet gehandhaafd blijven, schrijven de actievoerders.

“Biologisch-dynamisch boeren is een manier van leven”, zegt een van de actievoerders. “Daarom moet de opleiding in zijn geheel in dronten op één plek komen te staan: school, woonderij en boerderij. We willen niet opgaan in de massa.” In de plannen moeten zij de "niet-biologisch-dynamische vakken' gezamenlijk met alle andere studenten volgen.

Biologisch-dynamische landbouw werkt vanuit de antroposofie van Rudolf Steiner. Een "BD-boer' bedrijft akkerbouw, veeteelt en tuinbouw om een natuurlijke kringloop te creëren, waardoor zijn bedrijf zichzelf in stand houdt. Gewassen worden niet bespoten met bestrijdingsmiddelen. Om de planten goed te laten groeien wordt een plantenextract - net als in de homeopathie extreem verdund - over het land gespoten. Bovendien wordt rekening gehouden met de stand van maan en sterren bij het zaaien of snoeien van struiken. “Als het volle maan is, is het hoog water. De sappen in de planten stromen dan ook sneller omhoog”, vertelt een tweedejaars leerling.

De Warmonderhof is nu de enige EG-erkende biologisch-dynamische dagopleiding in Europa; elders zijn alleen particuliere scholen en instituten. Het besluit te verhuizen werd twee jaar geleden genomen bij de fusie van diverse agrarische opleidingen in het Agrarisch Onderwijs Centrum (AOC) Flevoland. De school werd een aparte vakgroep, met meer stemrecht, om de identiteit te waarborgen. Nu de verhuizing nadert, blijken om financiële redenen de "woonderij' en de boerderij wel op één terrein te kunnen maar moeten de "niet-BD-vakken' als techniek en bijvoorbeeld taalonderwijs in het hoofdgebouw worden gevolgd.

Volgens de actievoerders lijden hun leerprestaties nu al door de onzekerheid over de verhuizing, zegt actievoerder Bas Huisman. “Het landgoed wordt verwaarloosd omdat leerlingen verwachten elk moment hun koffers te moeten pakken.”