Simons verwacht verdere stijging kosten gezondheidszorg

DEN HAAG, 17 FEBR. Staatssecretaris Simons (volksgezondheid) verwacht dat de uitgaven voor de volksgezondheid de komende jaren verder zullen stijgen dan de 1,25 procent waartoe het kabinet eerder heeft besloten. Hij zei dit vanmorgen bij de presentatie van het boekje Wat doe ik. Ga ik naar de huisarts?

Simons zei, als reactie op het nieuws dat de Ziekenfondsraad in 1993 een tegenvaller raamt van 1,1 miljard gulden bij de uitvoering van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ), dat hij daar slechts voor een deel op wil worden aangesproken. “Je kunt me volledig aanspreken op de kostenkant, niet op de tegenvallende premie-inkomsten.” Ruim de helft van het tekort van 1,1 miljard is een gevolg van kostenstijgingen, met name van vrijgevestigde psychiaters, hulpmiddelen en medicijnen. Met de effecten van maatregelen die Simons per 1 januari heeft getroffen, zoals hogere eigen bijdragen voor hulpmiddelen en psychotherapie, is in de ramingen van de Ziekenfondsraad al rekening gehouden.

De staatssecretaris overhandigde het boekje Wat doe ik. Ga ik naar de huisarts? aan de voorzitter van de Landelijke Huisartsen Vereniging en van de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie. Het maakt deel uit van het project "Keuzen in de zorg' dat een meer verantwoord gebruik van de voorzieningen in de gezondheidzorg beoogt. Het project wordt behalve door organisaties van artsen en consumenten ook gesteund door verschillende verzekeraars. Deze geven het boekje gratis aan hun klanten.

Tijd is in de meeste gevallen het beste geneesmiddel. Voor veel kwalen en kwaaltjes zou ook daarom beter kunnen worden afgezien van een bezoek aan de dokter. Met enig vernuft kan iemand ook veel zelf aan lichamelijk ongemak doen. Minder drukte bij de (huis)arts geeft deze de tijd meer aandacht te besteden aan lieden die met klachten komen die wel enige aandacht van de medicus behoeven - zonder dat overigens zeker is dat deze daadwerkelijk de klacht kan verhelpen. Maar daardoor kunnen naar verwachting onnodige verwijzingen naar de specialist worden voorkomen, zo luidde de teneur tijdens de bijeenkomst in het Haagse Pulchri.

“Griep duurt zeven dagen en als u de dokter raadpleegt een week. Wat doet u?” Die vraag stelt de Groningse hoogleraar in de huisartsgeneeskunde dr. B. Meyboom - de Jong de lezer in zijn inleiding van Wat doe ik. Ga ik naar de huisarts? Het boekje geeft zelf het antwoord. Mensen met griep hoeven maar zelden met hun kwaal naar de huisarts. Wat doe ik. Ga ik naar de huisarts? bevat zo voor een aantal veel voorkomende klachten - van aambeien, acne en afscheiding tot wonden, wormen, wratten en zonverbranding - wenken voor behandeling en geeft aan wanneer je de huisarts moet raadplegen.

Ook als het boekje het beoogde doel bereikt en de wachtkamers leger worden, is een verdere verhoging van de uitgaven voor de gezondheidszorg onontkoombaar, zei Simons vanmorgen bij de uitreiking. De jaarlijkse groei van de kosten met 1,25 procent, ofwel zo'n zevenhonderd miljoen gulden, zou volgens hem wel eens niet voldoende kunnen zijn. Hij zei dat meer geld nodig kan zijn om de vraag naar meer zorg in sommige sectoren te kunnen bekostigen. “Ik sluit aan de vooravond van de discussie over de begroting 1994 mijn ogen niet voor die sectoren waar gewoon geld bij moet”, aldus Simons. Hij noemde daarbij de thuiszorg, de zorg voor chronisch zieken en nieuwe medische technieken.

Simons legde de nadruk op een “gepast en doelmatig gebruik” van de gezondheidszorg. Men wil er weliswaar best meer voor betalen, maar - zei hij - het is de vraag of dat zo blijft wanneer jaar op jaar een relatief groter deel van het inkomen aan premies moet worden besteed.

Er is een tendens om te veel kwesties te zeer over te laten aan artsen, zei Simons. Hij vindt dat deze te vaak worden geconfronteerd met vragen en klachten die helemaal niet bij hen thuis horen. Bovendien moeten we volgens Simons af van het automatisme in ons denken en doen “dat alleen de professional het juiste oordeel heeft en weet wat er moet gebeuren bij ziekte”. Er is daarom concrete en kritische informatie nodig die mensen weer meer vertrouwen kan geven in hun eigen oordeel.

Simons zei vanochtend dat hij in maart met nieuwe voorstellen komt om de kosten te beteugelen, met name van medisch specialistische hulp en geneesmiddelen. Op de vraag of een verplicht eigen risico of eigen bijdrage voor iedereen naar aanleiding van de tegenvaller bij de Ziekenfondsraad dichterbij komt, zegt Simons: “We gaan de komende maanden in het kabinet ongetwijfeld nog interessante discussies tegemoet.” De Ziekenfondsraad pleitte onlangs voor invoering van een verplicht eigen risico voor alle verzekerden, als middel om de stijging van de consumptie en van de kosten in de gezondheidszorg te beteugelen.