Minister dringt bij Venetiaan aan op sanering

PARAMARIBO, 17 FEBR. Nederland zal pas geld beschikbaar stellen voor een Surinaams industriefonds als de koers van de Surinaamse gulden is gereguleerd. In de huidige situatie zou het geld via oncontroleerbare kanalen wegvloeien.

Dat zei de Nederlandse minister van buitenlandse zaken P. Kooijmans gisteren in Paramaribo na gesprekken met onder meer president R. Venetiaan en parlementsvoorzitter J. Lachmon. Kooijmans is voor enkele dagen in het land, op officiële uitnodiging van de Surinaamse regering.

Over het industriefonds is vorig jaar gesproken bij de voorbereiding van het Raamverdrag tussen Nederland en Suriname, dat de ontwikkelingssamenwerking tussen beide landen regelt. De uitbetaling van Nederlandse hulp, waarop Suriname recht had op grond van het Onafhankelijkheidsverdrag van 1975, werd in 1982 stopgezet uit protest tegen de "decembermoorden' op politieke tegenstanders van het regime van legerleider Bouterse.

In het Raamverdrag, waarvan de uitvoering gepaard moet gaan met een economische sanering door de Surinaamse overheid, staat ook een bedrag van 150 miljoen gulden voor een sociaal programma ter bescherming van de zwaksten in de Surinaamse samenleving. Kooijmans zei daarover dat Nederland “bereid is boter bij de vis te leveren” zodra de Surinaamse regering het programma klaar en cijfermatig heeft onderbouwd. De Surinaamse regering legt momenteel de laatste hand aan een plan voor een “vangnet” voor de sociaal zwakkeren en hoopt dit eind deze maand te hebben afgerond.

Kooymans uitte verder bezorgdheid over het welslagen van de economische sanering in Suriname, door het ontbreken van geschoold kader. Hij zei in zijn gesprekken met president en politici het belang te hebben onderstreept van het terugdringen van het financieringstekort en de invoering van een nieuwe vaste wisselkoers. De officiële koers is nog één op één, maar de regering rekent al met een koers van één op zes en op de zwarte markt worden voor een Nederlandse gulden twintig Surinaamse betaald.

Kooijmans heeft met Venetiaan ook gesproken over de mensenrechten en de decembermoorden. Venetiaan houdt volgens Kooijmans “de mogelijkheid van een onderzoek open”, maar beklemtoont op dit moment dat een “samenleving wordt geschapen die weerbaar is tegen een dergelijk onderzoek”. Sociale stabiliteit geniet prioriteit boven strafrechtelijk onderzoek naar de moorden, zo viel uit Venetiaans woorden op te maken.

De precaire financiële situatie heeft de Surinaamse overheid inmiddels genoodzaakt met onmiddellijke ingang de verkoop van vreemde valuta aan reizigers stop te zetten. Dat blijkt uit een vandaag uitgegeven bericht van de zogenoemde deviezencommissie in Paramaribo, die heeft gehandeld naar een geheim schrijven van de minister van financiën. Reizigers kregen tot dinsdag nog 100 dollar ter beschikking; de maatregel houdt in dat burgers geen vreemd geld meer op de handelsbanken kunnen kopen. Ze kunnen voortaan slechts terecht op de zwarte markt. Voor een Amerikaanse dollar is men momenteel bijna veertig gulden kwijt. De officiële koers staat al jaren op 1,80 gulden voor de dollar.