Elfjesmeisje op de bres voor het regenwoud

FernGully. Regie: Bill Kroyer. Nederlands nagesynchroniseerd onder regie van Peter Calicher met de stemmen van o.m. Lies Schilp, Martin Bakker, Mike Meyer, Barry Hay, Anne Wil Blankers. In 23 theaters

Ook al besteedden ze de animatie uit aan ontwerpers die zich beperkten tot cliché's en oppervlakkige leukigheid, Bill Kroyer en zijn scenarioschrijver hebben het beste voor met hun animatiespeelfilm FernGully - The Last Rainforest. De bedoeling is kinderen bewust te maken van de bedreigde natuur en daartoe introduceren ze de elfjes en wouddiertjes uit de sprookjesverhalen van de Australische schrijfster Diana Young. Ze plaatsten die tegenover een amorf, walgelijk monster dat zomaar, uit boosaardigheid, bezig is het regenwoud FernGully te vernietigen, met hulp van twee slordige, domme, en dus platpratende, technici op een enorme zaagmachine. Gesteund door de kwasi-religieuze aansporingen van een oude fee, besluit een elfjesmeisje zich op te offeren om het bloedstollende monster te verslaan. Ondanks de swingende songs en de dialogen, die zijn doorspekt met op de schooljeugd toegesneden stopwoorden als "onwijs' en "gaaf' en "doei!', is de moraal zwaarwichtig en overduidelijk. Het kan ook anders.

In haar kinderboek Pluk van de Petteflet beschrijft Annie M.G. Schmidt hoe de meeuw Leentje eraan toe is nadat ze heeft gezwommen in de door olie besmeurde branding. Het boek Minoes van dezelfde schrijfster draait om een poes die tot haar angst en ongenoegen is veranderd in een kopjesgevende, in bomen klimmende juffrouw, nadat ze heeft gesnoept uit de vuilnisbak van een laboratorium. In beide gevallen ligt de nadruk op nuchter medeleven met de slachtoffers en op hulp en begrip. Leentje wordt schoongepoetst, juffrouw Minoes ontdekt dat mens zijn zo gek nog niet is. Natuurlijk verwijst Annie Schmidt met deze boeken naar milieuvervuiling en ecologische misdaad, maar ze laat het wel uit haar hoofd om kinderen op te zadelen met een exposé over "hoe erg, wie zijn schuld en wat te doen'. Kinderen kunnen namelijk niets doen. Maar het kind dat zich eens vereenzelvigde met Leentje zal wellicht later, als hij in een machtiger positie verkeert, ingrijpen ten gunste van het behoud van het milieu. Het kind dat zich druk maakt om FernGully voelt zich alleen maar schuldig.