Het is bedreigend steeds als illegaal te worden beschouwd

Over immigranten uit Afrika en uit Ghana in het bijzonder wordt in dit land vaak gepraat alsof zij zware criminelen zijn, die niet thuishoren in de Nederlandse samenleving. Als jonge, goedopgeleide Ghanese immigrant wil ik dit beeld bestrijden en duidelijk maken waarom mijn landgenoten emigreren. Ghana is een klein Derde-wereldland met ongeveer 15 miljoen inwoners. Als oorsponkelijk Britse kolonie werd het land in 1957 onafhankelijk en thans behoort het - als gevolg van politiek en economisch wanbeheer - tot de rampzaligste landen van Afrika.

Sinds de onafhankelijkheid heerst in Ghana de macht van de wapens en van democratie is geen sprake. In vijfentwintig jaar hebben vier militaire regimes elkaar afgewisseld die steeds wilden afrekenen met de corruptie van het voorgaande regime. Omdat ieder regime zich beriep op een andere ideologie is het land achterop geraakt en is het leven ondragelijk geworden voor de inwoners. Dat is de reden dat mensen het land verlaten en op zoek gaan naar groenere valleien elders waar ze een beter bestaan kunnen opbouwen. De enige plekken waar dat mogelijk is, zijn West-Europa en de Verenigde Staten, maar omdat de VS zo ver weg en zo duur zijn, nemen mensen hun toevlucht tot West-Europa.

Er zijn globaal drie factoren die de toestroom van Ghanezen en andere Afrikanen naar hoogontwikkelde landen veroorzaken. De eerste is een economische. Door de labiele politieke situatie stellen buitenlandse investeerders zich terughoudend op, met als gevolg werkloosheid en een gebrek aan infrastructuur, waardoor schoolverlaters en vele anderen zichzelf niet kunnen onderhouden.

De tweede factor is het ontbreken van politieke stabiliteit. Mensen die politiek actief waren onder vorige regimes, voelen zich bedreigd door het zittende bewind: ze worden gevangen gezet of vermoord. In dergelijke omstandigheden hebben mensen geen andere keuze dan te vertrekken.

De derde factor ten slotte zijn de specifieke familieverhoudingen: in de over het algemeen uitgebreide families is men afhankelijk van de familieleden die werken. Anders dan de Europese gezinnen, die bestaan uit ouders en kinderen, is in Afrika één persoon kostwinner voor gemiddeld tien tot vijftien familieleden.

Uit deze omstandigheden blijkt overduidelijk dat Afrika niet zit te springen om voedselhulp uit het Westen, maar om investeringen die banen creëren en in opleidingen. Zolang de levensomstandigheden in Afrika niet verbeteren, zal de massale exodus van Afrikanen naar Europa niet ophouden. Het migrantenprobleem heeft in alle Europese landen, met uitzondering van Ierland, ongekende proporties aangenomen. Volgens cijfers van de Verenigde Naties zijn er de afgelopen drie tot vier jaar enorme aantallen Afrikanen illegaal Westeuropese landen - met name Spanje, Italië en Nederland - binnengekomen Dat heeft ertoe geleid dat Ghanees in Nederland zo ongeveer een synoniem is van illegaal.

De Nederlandse regering weet heel goed dat de meeste illegalen in dit land afkomstig zijn uit Noord-Afrika, Europa en Azië, maar als het om illegalen gaat, worden altijd de Ghanezen genoemd. Als je met een Nederlander praat en je vertelt dat je Ghanees bent, word je altijd onmiddellijk gevraagd of je wel papieren hebt. Dat is nogal bedreigend en bovendien onrechtvaardig.

Ik wil niet ontkennen dat er een aanzienlijk aantal Ghanezen illegaal in Nederland verblijft. Maar deze "illegalen' doen niets verkeerds, behalve lange werkdagen maken voor weinig (zwart) geld. Maar er zijn geen Ghanese junks of Ghanese criminelen. Merkwaardig genoeg accepteert de Nederlandse regering wel verslaafden en criminelen, maar geen hardwerkende "illegalen'. Conform het spreekwoord "als je in een glazen huis woont, moet je niet met stenen gooien' weten illegale Ghanezen heel goed dat ze - willen ze hun identiteit geheim houden - niets crimineels moeten ondernemen.

De Nederlandse samenleving zou de Ghanezen de kans moeten geven te bewijzen dat ze niet gevaarlijk, maar waardevol zijn. Ghanezen die de Nederlandse nationaliteit hebben, zouden er goed aan doen uit de bijstand te gaan en werk te vinden en zo een goede reputatie op te bouwen, vergelijkbaar met die van onze mede Ghanezen in Engeland. Het wordt tijd dat wij de Nederlandse samenleving laten zien dat we dit land kunnen helpen en dat we het beeld dat van ons wordt geschetst drastisch veranderen.