Rondreis Turkse leider op Balkan

ANKARA, 15 FEBR. De Turkse president Turgut Özal brengt deze week een bezoek aan Bulgarije, Macedonië, Albanië en Kroatië om de kwestie Bosnië-Herzegovina te bespreken.

Ankara dringt al maandenlang aan op een beperkt militair ingrijpen in het voormalige Joegoslavië om de Serviërs tot staan te brengen. De nieuwste voorstellen van de Amerikaanse president Bill Clinton, waaruit een actievere betrokkenheid van de VS blijkt met de oorlog op de Balkan, worden door Turkije dan ook als constructief, maar nog steeds als onvoldoende afgedaan. Özal had eerder deze maand een ontmoeting in Washington met Clinton, waarbij de situatie in Bosnië-Herzegovina uitgebreid werd besproken.

Turkije bekommert zich met name om het lot van de Bosnische moslims, waarmee het zich niet alleen religieus, maar ook historisch verbonden voelt. De Bosnische moslims zien Turkije aan de andere kant als hun belangrijkste partner in de regio en een spreekbuis naar het Westen toe. Zij dringen voortdurend bij Ankara aan op het zenden van wapens en militairen, maar Turkije wil alleen in internationaal, dus in VN-verband, opereren.

Het buurland Bulgarije, de eerste stop tijdens de rondreis deze week van Özal, heeft inmiddels Macedonië erkend en vreest eveneens dat het conflict naar de rest van de Balkan overslaat als de Serviërs niet tot een halt worden gebracht. Sofia pleit er evenwel voor dat de landen op de Balkan zich buiten een eventuele militaire interventie houden. Daarover zijn al afspraken gemaakt met Griekenland, dat zich alleen al sterk afzet tegen een onafhankelijk Macedonië, simpelweg om de naam.

Aan de vooravond van zijn bezoek aan de regio werd de Turkse president Özal onaangenaam verrast door een sterk religieus-fundamentalistisch georiënteerde menigte demonstranten in Instanbul, die eigenlijk van hem wilden horen wanneer het Turkse leger richting Bosnië-Herzegovina vertrekt om de moslims daar te hulp te schieten. Het organiserende comité had gerekend op 300.000 demonstranten, maar uiteindelijk verzamelden zich zaterdag slechts 10.000 mensen op het Taksimplein in Istanbul, waar Özal de belangrijkste spreker was. Hij werd uitgejouwd toen hij over zijn ontmoeting met Clinton wilde verhalen en Turkije als een wereldlijke staat omschreef. Na afloop van de protestbijeenkomst werden de ruiten ingegooid van de kantoren van de Joegoslavische, Griekse en Israelische vliegmaatschappijen.