Nostalgische verleiding van de latere Barbie

40 minutes: Boobs in Toyland. VPRO, Ned.3, 20.07-20.56u.

Op veertien oktober jongstleden brandde in San Diego het huis van Glen Offield af. Ook een leek kon zien dat het vuur was aangestoken, schreef een plaatselijke krant. Uit onderzoek bleek dat een of meer dieven met de brand hun daden hadden willen verhullen. Er lagen in de rommel geblakerde resten van van alles, maar van Offields Barbie-verzameling ontbrak ieder spoor. Vijfduizend poppen had hij bezeten, en een complete collectie van alle Barbie-accessoires die de speelgoedfabrikant Mattel had laten ontwerpen tussen 1959 (het geboortejaar van de eerste meisjespop met borsten, een damesmiddel en vrouwenbenen) en 1972. Offield, die verklaarde eventueel zonder eten te kunnen maar nog niet te weten hoe hij zou moeten leven zonder zijn Barbies, omschreef zijn poppen als "in ongeschonden staat' en "never played with'.

Op dit moment bezit elk Amerikaans meisje gemiddeld zeven Barbie-poppen. In Nederland worden er jaarlijks tegen de 950.000 verkocht. Over al die poppen gaat de documentaire Boobs in Toyland, die Colleen Toomey maakte voor de BBC-reeks "40 minutes', uitdrukkelijk niet. Heel even, in een oude reclamespot, toont de film giechelende meisjes in de weer met Barbies, maar daar blijft het bij. Boobs in Toyland voert de winnares op van een Barbie-lookalike wedstrijd. Hij introduceert de even hilarische als recalcitrante Billy Boy, auteur van de prachtige "biografie' Barbie, her Life and Times, maar vraagt hem niet naar zijn onderzoek naar de invloed van de Parijse modekoningen op Barbies vroege garderobe. De film verbaast zich over een vrouw die zevenhonderd Barbies bezit en die rondloopt in op damesmaten nagemaakte Barbie-kostuums, maar piekert niet door over het waarom van haar waan. Ruth Handler, de vrouw die Barbie ooit bedacht en haar de naam van haar eigen tiener-dochter gaf, mag weinig meer vertellen dan waarom Barbie wel borsten en Ken geen geslachtsdelen kreeg (met als compromis tussen Handler en haar staf de "little bump' in zijn broek).

Boobs in Toyland heeft met speelgoed weinig te maken. Vagelijk wordt geprobeerd Barbie te plaatsen in de jeugdcultuur door de jaren heen, maar veel meer dan een leuk, weinig ter zake doend archieffilmpje met Helen Shapiro die haar song "Walking Back to Happiness' vertolkt, levert dat niet op. De film gaat over de poppen van mensen als de onfortuinlijke Glen Offield, over Barbie zoals ze pas later populair werd: in ongeschonden staat en nooit aangeraakt door meisjesvingers.

Colleen Toomey maakte een milde, pointe-loze film voor liefhebbers, die zijn waarde ontleent aan een vracht effectief gefilmde, nostalgische verleiding. Wie niet op zijn minst één Barbie heeft bezeten, hoeft niet te kijken. Wie ooit post ontving (in roze druklettertjes) van de Barbie-club, moet dat wel doen. Wie Sinterklaas smeekte om een Barbie-bruidstoilet, zeker.