Victoriaans tuinieren onder leiding van hovenier Dodson

De Victoriaanse Bloementuin, zondag, Ned. 2, 22.20-22.50u.

Tijdens de regeringsperiode van koningin Victoria speelden bloemen een belangrijke rol in het sociale leven van de Engelse aristocratie. Op bals wedijverden vrouwen met elkaar om de mooiste - met bloemen versierde - kapsels en baljurken en er werd extreem veel tijd gestoken in het vervaardigen van ingenieuze tafelarrangementen en guirlandes ter opluistering van diners en andere feestelijkheden. Er bestonden strenge regels voor het "het omgaan met bloemen'. Zo mocht een goed opgevoede bruid haar boeket niet in de lucht gooien en was het ongepast als een weduwe oranjebloesems droeg. Doordat iedere bloem een eigen betekenis had kon een jong meisje onder de ogen van haar chaperonne discreet flirten in "bloementaal' of een verliefde heer afwijzen door hem een ijsbloem of cactus te sturen.

Speciaal voor de BBC-televisieserie The Victorian Flower Garden, die hier als Teleac-cursus op de televisie verschijnt, is op het landgoed Chilton Foliat een Victoriaanse tuin gereconstrueerd. De makers van de serie en van het boek hebben de waarnemingen verwerkt van de vroegere tuinbaas van het landgoed, Harry Dodson, die door "Victoriaanse' voorgangers is opgeleid.

Omdat tuinprogramma's tamelijk schaars zijn op de Nederlandse televisie verdient elk initiatief aanmoediging, maar deze serie lijkt toch eerder bestemd voor hoveniers of bloembinders die zich - om welke reden dan ook - vertrouwd willen maken met de Victoriaanse techniek van tuinieren of bloemschikken, dan voor een doorsnee tuinliefhebber. In de nogal trage film maken we kennis met de oude methoden van bloemenkweken of het forceren van planten, zien we hoe enorme oppervlakten met gieters werden bewaterd en hoe een kas kon worden warmgestookt.

Jennifer Davies, auteur van het studieboek en expert op het gebied van Victoriaanse tuinen lijkt zonder enige terughoudendheid al de kennis die zij in de loop der jaren heeft vergaard, in het boek te hebben gespuid, gezien de onmatige hoeveelheid nauwelijks geordende details en uitwijdingen. En geen gedachtensprong of vrees van tuinbaas Dodson blijft de lezer bespaard.

Bij de reconstructie van de Victoriaanse bloembedden is gezocht naar planten die uit de mode zijn geraakt en daardoor niet meer bij commerciële kwekerijen worden aangeboden. Die speurtochten hebben een onnoemelijke hoeveelheid namen en bijzonderheden opgeleverd van "zoekgeraakte' planten. Maar de liefhebber van deze planten zal in de index tevergeefs zoeken, want slechts enkele soorten zijn vermeld.

Het geheel vormt een wat onduidelijke combinatie van cultuurhistorie en hovenierspraktijk, maar wie over een Victoriaanse hoeveelheid tijd beschikt kan zowel aan de serie als aan het boek aardige bijzonderheden ontlenen.