Urine tast Sint Janskathedraal aan

Rood-bruin zijn de muren van de Sint Janskathedraal uitgeslagen, door de urine van de bezoekers uit omringende cafés die er hun behoefte doen. De Bossche gemeenteraad is verdeeld: wel of geen hek om de kerk om dit "plasprobleem' op te lossen?

DEN BOSCH, 13 FEBR. “De koster heeft er meer last van dan ik, hoor!” zegt de oliebollenverkoper naast de kathedraal. Cafébezoekers plassen tegen de achterkant van zijn kraam. “Dat loopt er wel weer af. De koster moet elke ochtend met heet water de stoep schrobben tegen de stank.”

Café-bezoekers in Den Bosch veroorzaken elk weekeinde overlast: in rijen staan ze tegen de kerkmuur te plassen. Dat er iets moet gebeuren, is duidelijk. De natuurstenen kerkmuren van de Sint Jan slaan rood-bruin uit door de urine. De ergste schade aan de muren - gaten tot twintig centimeter diep - is eind vorig jaar gerestaureerd. Toen is ook de houten Luitpoort hersteld, waarvan het hout door de urine was weggevreten. Nu, twee maanden later, is de hoek onderin de poort al half verdwenen. Op het ijzeren beslag zit een laagje geel.

R. van den Besselaar is nu vijf jaar koster van de Sint Janskathedraal en er is geen dag geweest dat het niet stonk als hij 's morgens de deuren van de kerk opende. “Iedere ochtend schrobben in je goeie pak is geen pretje. En je kan het nooit overslaan, want de stank is niet te harden.” Hij wil dat er zo snel mogelijk een hek om de kerk wordt gezet.

De gemeenteraad is verdeeld over de beste manier om de "muurplassers' bij de kerk weg te houden. Op een stedenreis door de Benelux, twee weken geleden, hebben de raadsleden gezien hoe in buurlanden wordt omgegaan met dit probleem. Sommige kerken hadden een hek, andere openbare toiletten. Aan de Sint Annakerk in Brugge waren zelfs urinoirs in de stijl van de kerk aan de muur bevestigd.

Toen de raad terug kwam, brandde het debat over het hek los. Het CDA wil, om dezelfde reden als de koster, een hek om de kerk. Fractievoorzitter van de PvdA, P. Kagie, noemt dat echter een “onmachtsinstrument”. Volgens hem kan je dan overal wel een hek omheen zetten om overlast te voorkomen. “Ook de pas gerenoveerde NMB-bank tegenover de kerk is doelwit van muurplassers.”

Om de helft van de kerk staan dranghekken. Die zijn blijven staan na het carnaval twee jaar geleden. De muur er achter is beduidend schoner dan de rest van de Sint Jan. “We hebben de hekken bij wijze van proef laten staan”, vertelt een gemeentewoordvoerder. Waarom wordt er dan zo lang gewacht met een permanent hek? “Omdat dit hek prima werkt.”

Volgens Kagie moeten horeca-ondernemers, politie en gemeente intensief samenwerken om een gedragsverandering van de cafébezoeker te bereiken. “De kroegen moeten meer toiletten plaatsen, de politie moet boetes geven en de gemeente moet zorgen voor openbare toiletten op het plein voor de kerk. Als café-bezoekers dan nog buiten plassen, moet hen de toegang worden geweigerd tot de kroeg.”

Ondertussen gaat het plassen door. Openbare toiletten komen er pas over een jaar, als de gemeente inderdaad beslist ze te plaatsen. “De politie kan niet constant surveilleren om de kerk”, zegt Van den Besselaar. “Daar heeft ze de mankracht niet voor.” En de kroegbazen vinden dat het niet hun taak is erop toe te zien waar de café-bezoekers plassen. Ze zeggen dat ze de bezoekers al genoeg in de gaten moeten houden omdat ze moeten toezien op het gokken en het drinken.

De koster zag aanvankelijk op tegen het carnaval, dat volgend weekeinde begint. Maar Horeca Nederland en de Heineken Brouwerij in Den Bosch hebben een toiletwagen beloofd, om de overlast te beperken. Van den Besselaar is blij: “Mannen én vrouwen van zes tot 88 jaar stonden altijd in rijen tegen de kerkmuur te plassen.”