Kabinet ziet af van opheffen huidige twaalf provincies

DEN HAAG, 13 FEBR. Plannen om de huidige twaalf provincies op te heffen en te vervangen door 25 regio's zijn van de baan. De regio Rotterdam-Rijnmond kan wel binnen enkele jaren worden afgesplitst van de provincie Zuid-Holland en worden omgevormd tot een zelfstandige "stadsprovincie'.

Het kabinet ging gisteren akkoord met deze aangepaste voorstellen van minister Dales en staatssecretaris De Graaf-Nauta (binnenlandse zaken). Daarin wordt niet langer uitgegaan van een opdeling van het provinciaal bestuur in 25 regio's. Gemeenten in zeven stedelijke gebieden kunnen nauwer samenwerken en speciale bevoegdheden krijgen zonder dat de bestaande provincies worden opgeheven.

Op voorstel van premier Lubbers geeft het kabinet ruimte aan de regio Rotterdam-Rijnmond om de vorming van een zelfstandige bestuurseenheid door te zetten. De 17 Rijnmondgemeenten zijn op eigen initiatief al vergevorderd om een stadsprovincie te vormen. Onduidelijk is nog hoe snel de provincie Rijnmond tot stand kan komen.

Premier Lubbers erkende gisteren na afloop van het kabinetsberaad dat naast een groot aantal praktische problemen een aantal constitutionele vraagstukken moet worden opgelost. Zo heeft de vorming van een nieuwe provincie Rijnmond consequenties voor de verkiezing van de Eerste Kamer. De leden van de Senaat worden gekozen door de leden van Provinciale Staten. Een verandering van het aantal provincies - en daarmee ook van het aantal Statenleden - heeft gevolgen voor de verkiezing van de Senaat.

De regio's waar gemeenten nauwer kunnen samenwerken met ruimere bevoegdheden zijn naast de Rijnmond-regio de grootstedelijke gebieden bij Amsterdam, Den Haag, Utrecht, Hengelo/Enschede, Nijmegen/Arnhem en Eindhoven/Helmond. Formeel houdt het kabinet de ruimte open dat deze regio's zich kunnen ontwikkelen tot zogeheten provincievrije gebieden, maar feitelijk wordt deze constructie slechts voor een paar regio's in de Randstad voor mogelijk gehouden. Na de regio Rijnmond is de regio Amsterdam het verst in de ontwikkeling van een zelfstandige bestuurseenheid die los komt te staan van de provincie.

Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland hebben de kabinetsplannen positief ontvangen. Volgens hen is het belangrijk dat de plannen voor bestuurlijke vernieuwing worden geconcentreerd op de problematiek van de grootstedelijke gebieden. Ook de andere provinciebesturen reageren verheugd op de aangepaste voorstellen van het kabinet. Zij menen dat afzien van het plan 25 regio's te vormen voorkomt “dat gedurende een periode van 10 à 15 jaar bestuurlijke chaos ontstaat waarin onduidelijk is welke overheid nu voor welke taken verantwoordelijk is.”