Japans bedrijf wil meezingen met muziekvideo in huis en café introduceren; Karaoke verovert langzaam Europa

TOKIO, 13 FEBR. Het diepste verlangen van veel mensen is om snel beroemd te worden, al is het maar voor drie minuten. Beroemd, met een schijn van perfectie. Dat moet de verklaring zijn voor de verspreiding over de hele wereld van een tot voor kort typisch Japans fenomeen: karaoke.

In de Amerikaanse stad Chicago bestaat al een Star Factory, een commercieel centrum met muziekboxen voor drie tot tien personen waar de bezoeker zich even ster kan wanen. Voor acht tot dertig dollar, afhankelijk van de grootte van de box, heeft hij de keuze uit zo'n 1500 liedjes. De muziek speelt, terwijl regel na regel de tekst van beroemde oldtimers als Daydream Believer of Always it's you verschijnt op een tv-scherm. De bezoeker zingt mee, en het gevoel bekruipt hem in de beroemdheid van de kunstenaar te delen.

Het Japanse bedrijf Pioneer Laserdisc wil voor het jaar 2000 minstens duizend van zulke centra in Amerika plaatsen, te beginnen in Hawaii, Los Angeles en New York. Amerika is, na Japan en Hongkong, de derde karaoke-markt ter wereld. Bijna tienduizend restaurants en bars hebben er karaoke. Dat is de “nachtmarkt”, zegt president Ryuichi Noda van Pioneer Laserdics, waar bezoekers zich een avond lang amuseren, zoals in de nachtelijke karaoke-bars van Tokio. “De centra met muziekboxen vormen de dagmarkt, voor huisvrouwen of jongeren die even een wereldberoemd liedje komen zingen.”

Wanneer is Europa aan de beurt?

“Daar zijn we al begonnen. Als eerste land hebben we Spanje gekozen. We hebben in Europa een succesverhaal nodig, om vervolgens noordwaarts te gaan. Het probleem met Europa is dat de auteursrechten vrijwel per land anders zijn geregeld. In Frankrijk moeten we onderhandelen met elke afzonderlijke liedjesschrijver, in Duitsland daarentegen bestaat één vereniging waarmee je alle auteursrechten regelt.”

Houdt Pioneer rekening met verschillen in cultuur?

“Jazeker. In het noorden van Europa richten we ons veel meer op de verkoop voor de huiskamer, in het zuiden meer voor bars en centra met muziekboxen. Succes in Spanje wil dan ook niet zeggen dat succes elders in Europa binnen handbereik ligt.”

In sommige karaoke-bars in Tokio is alleen maar luchthavenmuziek aan te vragen. Wie beslist over de software?

“Pioneer is een van de vele leveranciers. Wij hebben vier mensen die voor de software verantwoordelijk zijn. Zij overleggen regelmatig met de lokale afnemers. Op een disc kunnen 28 liedjes, waarbij we proberen te streven naar een combinatie van wereldsongs en lokale voorkeuren. Ons bedrijf in Londen verzorgt intussen de vertaling in al zeven Europese talen.”

Wat wordt na de muziekboxen en de karaoke-set thuis de volgende stap?

“Het aanvragen van nummers per telefoon die je dan thuis op je stereo tv-ontvangt via de kabel. Het systeem bestaat al in de vorm van gesloten circuits voor hotels. Op de Ginza in Tokio is een groot gebouw waarin vele bars zijn gehuisvest die allemaal op zo'n circuit zijn aangesloten. Het bespaart ruimte en overhead.”

Hoe betaal je dan?

“Net als bij kabelfilm krijg je maandelijks de rekening thuis gestuurd.”

En de auteursrechten?

“Dat wordt dan heel gemakkelijk. Een computer registeert de aanvragen en geeft die door aan een andere computer die de auteursrechten beheert, waarna de ontvanger de rekening toegestuurd krijgt.”

De hitparade wordt dan samengesteld op basis van het aantal telefoontjes per liedje?

“Misschien wel.”

Hoe groot schat u deze markt?

“Over drie jaar als dit systeem commercieel is, schat ik de markt heel groot. De technische ontwikkeling gaat duidelijk die richting op. Voor de fabrikanten is het geen gelukkige ontwikkeling, want de grens aan de verkoop van discs en hardware wordt eerder bereikt. Wij verkopen het liefst zo veel mogelijk discs en karaoke-sets.”

Stuurt Pioneer zijn personeel er elke avond op uit om het voorbeeld te geven?

“Dat ligt buiten het bereik van onze bevoegdheid.”

Waarom zijn er geen karaoke-discs met opera of liederen van Schubert?

“Een goede vraag. We hebben er wel eens over gesproken, maar het is er nooit van gekomen. We hebben er ook nooit marktonderzoek naar gedaan. Maar ik zal nog vandaag mijn medewerkers instrueren.”

Een grapje?

“Nee, ik ben heel serieus.”

Hoe verklaart u het succes van karaoke?

“Ik was meer dan twintig jaar geleden, ver voordat karaoke bestond, in New York, in een bar waar een voortreffelijke Russische pianiste speelde. Op de vleugel lag een boek met Japanse liederen en zij bood aan mij te begeleiden. In wezen is dat karaoke: jouw favoriete lied kunnen zingen onder perfecte begeleiding.”