Een cultuurschok: Engelse acteur speelt inspecteur Maigret

Maigret, zaterdagavond, Ned.1, 20.25-21.55u.

In de Nederlandse televisiehistorie heeft inspecteur Maigret, de fabuleuze creatie van Georges Simenon, twee gestalten: eerst die van een nog jong ogende, maar al danig peinzende Kees Brusse (in 1964 en 1965) en daarna die van de vaderlijke, begrijpende Jan Teulings (1966 tot 1970). Hij sprak dus Nederlands; er is hier in de jaren zeventig nog wel eens een Franse serie uitgezonden, maar die maakte veel minder indruk. In mijn herinnering was hij bovendien zwart-wit - geen film noir, dat niet, maar toch duidelijk afkomstig uit de schrale naoorlogse jaren die nog geen kleur verdroegen.

De door de Britse tv-maatschappij Granada vervaardigde serie Maigret, die vanaf vanavond zes weken lang door de AVRO wordt uitgezonden, is dan ook in twee opzichten een cultuurschok: de inspecteur spreekt Engels en is in kleur. Hij wordt aangesproken als chief inspector en frequenteert weliswaar zonovergoten terrasjes op Parijse lokaties, maar Engels blijft hij. Goed dat er niet met een koddig quasi-Frans accent wordt gesproken en tegelijk raar dat de naam Maigret in deze versie opeens blijkt te rijmen op Mayday.

De sublieme Michael Gambon, nog altijd bekend als The Singing Detective, speelt de hoofdrol. Hij is een onmiskenbare autoriteit met een dwingende aanwezigheid en een lichte neiging tot weemoed. Af en toe laat hij door een plotselinge flonkering in zijn ogen of een trek om de mond merken wat er in hem omgaat, maar Gambon houdt zich op dat vlak tot het uiterste in. Om hem heen is de gedetailleerde sfeertekening alleszins genietbaar, terwijl er zwierige musette-deuntjes op de geluidsband staan en ook de allerkleinste rolletjes naar behoren zijn bezet. Iets anders had ik, verwend door Brits tv-drama, ook niet verwacht.

En toch, en toch. Er zit, om te beginnen, in Nederlandse ogen iets onnatuurlijks in Engelse acteurs die hun landsaard verloochenen en spelen dat ze Frans zijn. Het klopt niet. Hier zijn de kwaliteiten van series als Inspector Morse en Miss Marple overgeplaatst op verhalen uit een volkomen andere cultuur. Het gevolg is, vrees ik, dat ze ergens halverwege het Kanaal blijven hangen - in een mist die Engeland en Frankrijk voorgoed van elkaar zal blijven scheiden. Gek is dat, in Brusse en Teulings kon ik destijds geloven, maar bij Gambon dacht ik steeds: speelde hij maar gewoon een Engelse inspecteur.