Contact met Oezbeekse oppositie niet gewenst

ROTTERDAM/MOSKOU, 13 FEBR. De correspondent van NRC Handelsblad in het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS), Hubert Smeets, is gisteren in de centraal-aziatische republiek Oezbekistan gearresteerd. Na een dag vrijheidsberoving werd Smeets samen met de Russische fotograaf Oleg Klimov gisteravond door de lokale autoriteiten als ongewenst vreemdeling uitgewezen.

Aanleiding voor de arrestatie en uitzetting was een ontmoeting met enkele vertegenwoordigers van de oppositiepartij Erk (vrijheid) en de volksbeweging Birlik (eenheid), donderdag in de Oezbeekse hoofdstad Tasjkent. Volgens woordvoerder Achmadzjon Loekmanon van het ministerie van buitenlandse zaken zou onze correspondent zich met dat gesprek schuldig hebben gemaakt aan “schending van het programma”. Hoewel beide partijen niet officieel zijn verboden in Oezkebistan, staan hun leiders de laatste maanden aan verhevigde repressie bloot. Volgens president Islam Karimov van Oezbekistan streeft de oppositie namelijk naar een fundamentalistisch bewind volgens Afghaans model.

Loekmanov arresteerde de twee journalisten vrijdagmorgen op last van en in samenwerking met de Oezbeekse staatsveiligheidsdienst. De woordvoerder van de minister van buitenlandse zaken van Oezbekistan weigerde een schriftelijke verklaring op te stellen over de reden van deze aanhouding. Smeets en Klimov werden vervolgens overgedragen aan het ministerie van binnenlandse zaken en de geheime dienst van Oezbekistan, die beide journalisten vervolgens twaalf uur op het vliegveld van Tasjkent in bewaring hebben gehouden.

Oezbekistan is lid van de Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (CVSE) en heeft, sinds het ruim een jaar geleden officieel als “seculiere democratische staat” onafhankelijk is geworden, alle verdragen van Helsinki mede ondertekend. Op grond van deze verdragen heeft ook Oezbekistan zich verplicht tot garanties van de vrijheid van meningsuiting.

Oezbekistan streeft naar nauwere bilaterale samenwerking met Nederland. De Oezbeekse regering heeft daarbij vooral haar oog laten vallenop intensivering van de Nederlandse investeringen in de agrarische sector. De laatste jaren heeft een aantal Nederlandse bedrijven in deze tak projecten ontplooid die Tasjkent nu verder wil ontwikkelen.