Pedro Caldeira Cabral Pedro Caldeira Cabral: ...

Pedro Caldeira Cabral Pedro Caldeira Cabral: Momentos da Guitarra Portuguesa, FMS 2041. Distributie: Music & Words.

Paul Desmond: Like Someone in Love, Telarc CD-83319. Distributie: Arcade/Indisc.

Mick Jagger Mick Jagger: Wandering Spirit, Atlantic 7567-82436-2

Matthäus Passion Matthäus Passion o.l.v. Ton Koopman: Erato 2292 45841 2 (3 cd's)

Matthäus Passion o.l.v. Pieter Jan Leusink: STH-Q-Classics 19502-3 (3 cd's)

Pedro Caldeira Cabral

Bij de "guitarra Portuguesa', geen gitaar maar een kruising van een mandoline en een luit, wordt doorgaans aan de fado gedacht. Een voor de hand liggende associatie omdat het instrument bij de begeleiding van deze Portugese "stadsblues' vrijwel altijd aanwezig is, samen met de Spaanse gitaar, die, om het makkelijker te maken, in Portugal "viola' genoemd wordt. Op Momentos da Guitarra Portuguesa horen we de guitarra in een solorol, bespeeld door de virtuoos Pedro Caldeira Cabral, met begeleiding van Francisco Perez, een gitarist die zijn sporen heeft verdiend bij onder anderen Amália Rodrigues en José Nunes. Het repertoire loopt uiteen, van romantische 19e-eeuwse "songs' als "Balada da Oliviera' tot het voor een modern ballet geschreven "Gestos'. Daartussen zijn vele variaties van de fado te horen, zowel in de melodische "Lisboa-stijl' als in de meer harmonisch gedachte Coimbra-variant. Veel sterker dan deze verschillen in genre zijn het de bindende elementen die de luisteraar pakken: de zeldzaam zangerige klank die Cabral uit zijn guitarra haalt, de bijna nooit wijkende melancholie. Het zal, achter alle toeristische tralala, de triestheid der subtropen wel zijn.

Pedro Caldeira Cabral: Momentos da Guitarra Portuguesa, FMS 2041. Distributie: Music & Words.

FRANS VAN LEEUWEN

Paul Desmond

Altsaxofonist Paul Desmond werd vooral bekend door zijn deelneming aan het kwartet van pianist Dave Brubeck in de jaren 1950-1965. Melodische vondsten in lange, vloeiende lijnen, verklankt met een fluwelen, bij vlagen fluitachtig geluid - dat was de bijdrage van Desmond, geboren Breitenfeld (1924-1977). Brubeck werd beroemd, Desmond bouwde in betrekkelijke stilte een klein oeuvre op, soms ijl, dan weer aardser, maar altijd poëtisch. Op Like someone in Love horen we hem twee jaar voor zijn dood in een club in Toronto met het beste trio dat Canada te bieden had: gitarist Ed Bickert, bassist Don Thompson en drummer Jerry Fuller. Het repertoire bestaat uit standards en past Desmond als een glacé, van Django Reinhardts "Nuages' tot de Ellington blues "Things ain't what they used to be'. Ook Bickert en Thompson spelen uitstekend, met name in de titelsong waarin Desmond als een ballerina over de beat danst. De opnamen, gemaakt door Don Thompson zelf en niet eerder uitgebracht, zijn van goede kwaliteit en doen de "Stan Getz van de alt-saxofoon' alle eer aan.

Paul Desmond: Like Someone in Love, Telarc CD-83319. Distributie: Arcade/Indisc.

Mick Jagger

“Life is rich, but it's way too short.” Mick Jagger kan het weten, want de rockmiljonair heeft de leeftijd des onderscheids bereikt. Zelfs nu hij binnenkort vijftig wordt, is de zanger van de Rolling Stones niet van plan het rustiger aan te gaan doen. Hoor hem maar weer eens tekeer gaan op zijn derde soloplaat Wandering Spirit, die veelbetekenend opent met de strakgespannen rocker "Wired All Night'. Jagger omringde zich met een eliteclub van handlangers, onder wie organist Billy Preston en de van Red Hot Chili Peppers bekende sterproducer Rick Rubin. Bassist Doug Wimbish bedankte voor de eer om Bill Wyman op te volgen bij de Rolling Stones, maar vervult hier een gastrol in het aan "Miss You' van de Stones herinnerende "Sweet Thing'. Jagger past die truc wel vaker toe, om het feest der herkenning op gang te helpen. De countryballade "Evening Gown' heeft veel weg van "Dead Flowers' en in "Angel In My Heart' weerklinkt het clavecimbel uit "Dandelion'.

Net als vroeger de Rolling Stones toont Jagger met zijn keuze van een stel uitgelezen covers dat hij de zwarte muziek een warm hart toedraagt. Lenny Kravitz staat hem bij in de bedrieglijk authentieke jaren-zeventigfunk van Bill Whithers' "Use Me', terwijl Jagger zich met jongensachtige overgave stort op rhythm & blues ("Think' van de Five Royales) en Stax-soul ("Lonely For So Long' van de vergeten soulheld Frederick Knight). "Old Rubber Lips' weet waar Abraham de mosterd haalt, ook al levert hij met Wandering Spirit niet meer dan een onderhoudende voetnoot bij het oeuvre van de Rolling Stones. Pas wanneer Jagger en Richards hun krachten bundelen, mag er weer echt vuurwerk worden verwacht.

Mick Jagger: Wandering Spirit, Atlantic 7567-82436-2

Matthäus Passion

De uitvoeringen van Bachs Matthäus Passion door verschillende orkesten onder leiding van Ton Koopman zijn de afgelopen jaren in deze krant vaak geprezen als ongeveer de mooist denkbare. Dat geldt gelukkig ook voor de nu verschenen cd-opname, verleden jaar gemaakt in het kerkje van Oudkarspel met Koopmans eigen Amsterdam Baroque Orchestra en het koor van de Ned. Bachvereniging. Vrijwel alles wat hier klinkt is uitzonderlijk prachtig gezongen, gespeeld en gedirigeerd vanachter het orgel. Koopman en zijn zangers (De Mey, Kooy, Schlick, Wessel, Prégardien en Mertens) en musici laten een weelde aan vocale instrumentale details horen en voortdurend hoort men zijn enorme ervaring, opgebouwd in vele tientallen uitvoeringen die hem telkens steeds meer liefde, enthousiasme en inzicht lijken te hebben bijgebracht.

De opname als geheel is nauwelijks minder dan een wonder en Koopmans stilistische opvattingen en tempi die nooit snel aandoen hebben een grote overtuigingskracht. Dat betekent niet dat al mijn wensen worden vervuld, maar de perfecte Matthäus voor iedereen bestaat dan ook niet. Elke Bach-liefhebber hecht aan bepaalde interpretaties van de evangelistenpartij, aria's, koren en koralen zoals die ooit eens bijzondere indruk hebben gemaakt en de herinneringen aan al die fragmenten tezamen vormen de ideale Matthäus, die men nooit in het ècht zal horen. Zo prefereer ik de fel meelevende Nico van der Meel als evangelist boven de voortreffelijke, maar vooral ook zangerige Guy de Mey. En in Aus Liebe kan Barbara Schlick mij de onthechte zilveren glans van Arleen Augér niet doen vergeten. Maar het gaat om het geheel en dat is van een zeldzaam ontroerende schoonheid.

Veel strenger "authentiek' van opvatting is de Matthäus-opname die Pieter Jan Leusink maakte met het Stadsknapenkoor Elburg en het barokorkest Floriligium Musicum. Terwijl Koopman vrouwenstemmen gebruikt in het koor en één vrouwelijke sopraan is de Elburgse Matthäus geheel bezet met jongens- en mannenstemmen, zoals Harnoncourt (1970) en Leonhardt (1989) deden. De individuele kwaliteiten van Leusinks solisten (Fritschy, Jonk, Leusink, Buwalda, Van den Bemt en Hartman) zijn zeker minder. Maar de opname is sympathiek en bewijst het hoge niveau van de Nederlandse Matthaüs-traditie.

Matthäus Passion o.l.v. Ton Koopman: Erato 2292 45841 2 (3 cd's)

Matthäus Passion o.l.v. Pieter Jan Leusink: STH-Q-Classics 19502-3 (3 cd's)