Impasse overleg referendum; Chasboelatov en Jeltsin worden het niet eens

MOSKOU, 12 FEBR. President Boris Jeltsin van Rusland en zijn belangrijkste politieke rivaal, parlementsvoorzitter Roeslan Chasboelatov, zijn er gisteren niet in geslaagd hun geschillen bij te leggen. De twee ondernemen volgende week een nieuwe poging om het eens te worden over het voorgenomen referendum over constitutionele hervormingen.

Jeltsin en Chasboelatov werden het tijdens de geruchtmakende bijeenkomst van het Russische parlement in december eens over het referendum, dat in april zou moeten worden gehouden en dat in principe uitsluitsel zal moeten geven over de vraag of Rusland een presidentieel stelsel krijgt dan wel een parlementaire democratie wordt. Jeltsin is zeer op het referendum gebrand; hij ziet het als een middel om de voortdurende erosie van zijn macht ten gunste van het door Chasboelatov voorgezeten parlement een halt toe te roepen.

Chasboelatov voelt inmiddels niets meer voor een referendum. Hij vreest dat de president, als hij door het referendum een duidelijk mandaat krijgt, het parlement verder zal negeren of het zal ontbinden en nieuwe verkiezingen zal uitschrijven. Chasboelatov voert verder aan dat de volksstemming - mede gezien de slechte stemming in Rusland - door autonome republieken en districten kan worden misbruikt om hun autonomie te vergroten of zich zelfs van Rusland los te maken. Dit bezwaar wordt gedeeld door Valeri Zorkin, de voorzitter van het Russische Constitutionele Hof en architect van het compromis van december.

Gisteren bespraken Jeltsin, Chasboelatov en Zorkin in het Kremlin hun geschillen. Na afloop werd duidelijk dat het gesprek op een mislukking was uitgelopen. Het compromis van december gaf Jeltsin de bevoegdheid eigen alternatieve vragen voor het referendum te formuleren als hij het oneens was met de formulering van de vragen door het parlement. Gisteren overhandigde Chasboelatov Jeltsin een lijst van twaalf vragen, opgesteld door het presidium van het parlement. De vragen werden echter door Jeltsin als “volstrekt onacceptabel” en “ontoelaatbaar” van de hand gewezen; ze zouden te vaag zijn en ze zouden niet kunnen resulteren in een duidelijk antwoord op de belangrijkste problemen.

Volgens vice-premier Sjoemeiko zullen Jeltsin en Chasboelatov volgende week dinsdag en eventueel ook donderdag proberen alsnog overeenstemming te bereiken over het referendum; Zorkin zal dan niet aanwezig zijn. Als die overeenstemming uitblijft, aldus Sjoemeiko, moet er een referendum komen met slechts één vraag: “Wie moet de hervormingen doorvoeren, de president of het parlement?” (AFP, Reuter)