Overheid legt mogelijk miljoenen toe op verkoop van Fokker

ROTTERDAM, 11 FEBR. De Duitse vliegtuigfabrikant Dasa eist voor het overnemen van Fokker forse concessies van de Nederlandse staat. In de zomer sloot Dasa een akkoord om het 31,6-procents belang van de staat in Fokker over te nemen voor bijna 500 miljoen gulden. Nu wil Dasa maar 318 miljoen gulden betalen. Bovendien eist Dasa zoveel garanties dat indien het met Fokker misgaat de staat niets krijgt en zelfs het risico loopt 200 miljoen gulden te moeten toeleggen.

Dat blijkt uit de vertrouwelijke brief die Dasa deze week heeft verzonden aan minister Andriessen (economische zaken).

In de brief staat dat Dasa het aandelenpakket Fokker in twee tranches van de staat wil kopen. In het akkoord dat Den Haag in de zomer sloot met Dasa werd gerept over 47 gulden per aandeel, nu wil Dasa voor de eerste tranche 37 gulden betalen. Dat zou de staat 196 miljoen moeten opleveren. Van dat bedrag wil Dasa direct 156 miljoen betalen en 40 miljoen gulden pas na drie jaar. Dasa eist bovendien dat dit geld in het staatsfonds wordt gestopt waarmee de ontwikkeling van nieuwe vliegtuigen wordt gefinancierd, het NIVR-fonds.

De tweede tranche heeft een aandelenprijs van 23 gulden en levert 122 miljoen gulden op. Dat bedrag wordt in zijn geheel over drie jaar betaald. Dasa vindt dat ook dit geld in het NIVR-fonds voor ontwikkelingskredieten moet worden gestort. Of minister Andriessen de beschikking behoudt over het geld voor dit fonds is nog de vraag.

Dasa wil namelijk dat Andriessen bijpast als Fokker niet goed presteert. Dasa eist dat Fokker de komende jaren een rendement haalt op het eigen vermogen van 5 procent, dat wil zeggen een winst van ongeveer 100 miljoen gulden per jaar. Haalt Fokker dat rendement niet, dan wil Dasa het verschil tussen het gewenste en het behaalde resultaat afgetrekken van het bedrag dat de overheid nog krijgt. Bij grote verliezen ziet de overheid dus niets terug van die 162 miljoen gulden die zij in 1995 zou krijgen.

Het geld dat de overheid wel meteen krijgt kan ook nog niet als gerealiseerde winst beschouwd worden. Fokker heeft namelijk op korte termijn een half miljard gulden vreemd geld nodig en Dasa is niet van plan zelf daarvoor garant te staan. De Duitsers willen dat de staat zich voor 180 miljoen gulden garant stelt voor een banklening. Als toegift wil Dasa dat de staat zich ook voor 49 procent garant stelt voor een converteerbare obligatielening van 334 miljoen gulden met een rente van 2 tot 4 procent. Dasa noemt zelf de kans dat er geen beleggers gevonden worden en de staat de helft van dat bedrag of te wel ruim 163 miljoen gulden moet fourneren "zeer onwaarschijnlijk'. Toch gaat Dasa er wel van uit dat de staat meedoet. Dat blijkt een passage in de brief aan economische zaken. Dasa schrijft ervan uit te gaan het staatsaandeel in de obligatielening op termijn te kunnen overnemen.

Voordat Dasa maar iets van de 156 miljoen gulden van het aandelenpakket overmaakt, moet de overheid dus garant staan voor 180 miljoen en 163 miljoen aan leningen. Dat is in totaal een risico van 343 miljoen gulden. Als het misgaat met Fokker is de overheid in plaats van crediteur een debiteur geworden die bijna 200 miljoen gulden moet betalen.