Opleiding voor leraren verkeert "in isolement'

DEN HAAG, 11 FEBR. De meeste lerarenopleidingen zijn onvoldoende op de hoogte van ontwikkelingen in het basisonderwijs en van de eisen die aan toekomstige leraren worden gesteld. Ook maatschappelijke ontwikkelingen gaan aan veel opleidingen voorbij. Zij verkeren daardoor in een zeker isolement.

Dat zegt de visitatiecommissie die de lerarenopleiding basisonderwijs (pabo) heeft doorgelicht. Het eindrapport van de commissie, die veertig hogescholen heeft bezocht, is vanochtend in Den Haag aangeboden aan de voorzitter van de vereniging van hogescholen, H.A.J. Kemner.

Volgens de commissie heeft slechts een beperkt aantal pabo's een uitgewerkte visie op wat de opleiding inhoudelijk voor moet stellen en aan welke eindtermen de aanstaande leraar in het basisonderwijs moet voldoen. Bij het merendeel van de opleldingen ontbreekt een inhoudelijk opleidingskader, met een uitgewerkt beroepsbeeld en duidelijke eindtermen.

De meeste pabo's hebben wel plannen gereed liggen om te gaan voldoen aan de eisen van de tijd maar de situatie is volgens de commissie zo zorgwekkend dat zij reeds over twee jaar komt inspecteren wat er van die plannen terecht is gekomen. Doorgaans heeft visitatie met een tussenpoze van vijf jaar plaats.

Volgens de commissie bestaat bij de meeste opleidingen onvoldoende aandacht voor een aantal cruciale aspecten van het leraarsberoep in de basisschool. Zo wordt aanstaande docenten nauwelijks geleerd om te gaan met verschillen tussen individuele leerlingen. Ook wordt in de opleiding te weinig aandacht besteed aan het onderkennen en oplossen van problemen en aan de schoolorganisatie, aldus het rapport.

Ook vindt de commissie dat de stages van aanstaande leraren beter begeleid zouden moeten worden en dat de geconstateerde afstand tussen theorie en praktijk gedicht moet worden. De kwaliteitsverbetering van de opleiding vereist volgens de commissie extra inspanning voor de professionalisering van de docenten, niet alleen van de zittende ook van de komende generatie. Daartoe zouden hogescholen richtlijnen moeten opstellen voor de kwaliteit waaraan (beginnende) studenten moeten voldoen.

De kritiek op de pabo's is niet nieuw. Staatssecretaris Wallage (onderwijs) kwam snel na het aantreden van het derde kabinet-Lubbers met een notitie “Perspectief voor de pabo” waarin hij ondermeer pleitte voor specialisaties in de studie.