Eenzijdig drama

Bezness. Regie: Nouri Bouzid. Met: Abdel Kechiche, Jacques Penot, Ghalia Lacroix. In: Amsterdam, Desmet; Eindhoven, Plaza Futura.

Tunesische films lijken meer dan die uit enig ander Arabisch land een brug te willen slaan tussen de islamitische en de westerse cultuur. Zo hield bijvoorbeeld de blik die Ferid Boughedir in Halfaouine achter de sluier van Arabische vrouwen wierp, een groot westers publiek in de ban. Richtte regisseur Nouri Bouzid zich in zijn eerste twee films (L'homme de cendres en Les sabots d'or) op relatief traditionele thema's, Bezness is een direct portret van de interactie tussen westerse toeristen in de badplaats Sousse en de autochtone kleine zelfstandigen, genoemd naar een verbastering van het woord "business', die een grijpstuiver aan de buitenlanders trachten te verdienen.

De beweegredenen van de hoofdpersoon Roufa (Abdel Kechiche) zijn niet helemaal duidelijk. Met kennelijk gangbare hypocrisie houdt hij zijn Arabische verloofde Khomsas (Ghalia Lacroix) zeer kort, terwijl hij de kost voor een hele familie verdient door seksuele contacten met toeristen van beiderlei kunne. Vooral de homoseksuele contacten betalen grif voor verleende diensten; er wordt gesuggereerd dat hij ook als gigolo goed verdient, maar we zien nooit een van de blonde dames betalen. Waarschijnlijker lijkt het dat Roufa gewoon geniet van snel wisselende seksuele contacten met westerlingen, omdat die zijn zwakke ego strelen.

De moeizame relatie tussen Roufa en en de zich emanciperende Khomas strandt, met als katalysator een Franse fotograaf (Jacques Penot) die subtiel door het meisje wordt verleid. Die wetenschap kwetst en desoriënteert Roufa, maar het kost moeite te geloven dat zijn toch al zwalkende identiteit er zo wezenlijk door aangetast wordt als Bouzid ons wil laten geloven.

Bezness geeft een aardig inzicht in de structuur van de officieuze toeristenindustrie, maar als sociaal en psychologisch drama schiet de nogal eenzijdig het thema exploiterende film ernstig tekort. Het duurt zeer lang voordat Bouzid ter zake komt, en dan nog gaat hij een openlijke confrontatie tussen Noord en Zuid, of zelfs maar de suggestie van prostitutie, uit de weg. Misschien ligt dit aan hetzelfde probleem als waar de fotograaf mee worstelt: een diep in de islamitische traditie gewortelde angst voor directheid, openheid en het creëren van onverbiddelijke beelden.