Buitenland gemengd over "zoete dood'

ROTTERDAM, 10 FEBR. De aanvaarding van het euthanasiewetsvoorstel in de Tweede Kamer kreeg gisteren vooral in Italië veel aandacht. Het Vaticaan deed bij monde van kardinaal Fiorenzo Angelini, de president van de pauselijke raad die zich bezighoudt met gezondheidszorg, een felle aanval op het Nederlandse voorstel. In de Verenigde Staten was het wetsvoorstel in sommige kranten voorpaginanieuws. De Europese kranten reageerden verdeeld.

Het Vaticaan heeft zich altijd fel gekeerd tegen iedere vorm van actieve levensbeëindiging, ook als de patiënt daarom vraagt. Passieve euthanasie, afzien van medische behandeling van een patiënt die op sterven ligt, is volgens katholieke leiders wel toelaatbaar. Maar over het Nederlandse voorstel was kardinaal Angelini gisteren duidelijk: “Het is een verwording van de authentieke medische wetenschap en een zeer ernstige belediging van de waardigheid van de menselijke persoon.”

De Corriere della Sera wees er op dat het wetsvoorstel de bestaande praktijk legaliseert. De krant benadrukte dat ook in Denemarken en Zweden veel voorstanders zijn van de "zoete dood'. De Brusselse correspondent van La Stampa stelde dat Nederland een paradoxaal land is “waar ze je in de bars, bij het menu een lijst geven met de soorten hasjiesj en marihuana”, maar ook een land met calvinistische wortels. Euthenasie kan de nieuwe pest van Nederland worden, aldus La Stampa, want actieve euthanasie bij terminale zieken die niet meer bij bewustzijn zijn, zou neerkomen op "executie'.

Ook in de Verenigde Staten was er veel aandacht voor het Nederlandse wetsvoorstel. De beschouwingen in de grote kranten waren over het algemeen gematigd van toon. In een voorpagina-artikel ging de New York Times dinsdag al uitvoerig in op de verwachte acceptatie van het euthenasie-voorstel. "Het recht op sterven' staat in de Verenigde Staten ter discussie, maar is nog in geen enkele staat toegestaan. Bij de presidentsverkiezingen in november verwierpen de Californische kiezers de "Death with Dignity Act', waarin werd voorgesteld euthenasie te legaliseren.

Financiële overwegingen over de kosten van de gezondheidszorg, die in de Verenigde Staten de discussie over het "recht op sterven' belasten, spelen in Nederland geen rol, constateerde de New York Times dinsdag, omdat iedere Nederlander is verzekerd tegen medische kosten. Gisteren liet de krant Nederlandse voor- en tegenstanders aan het woord, waaronder dr. K. Gunning, die stelt dat Nederland “de Hippocratische eed heeft afgezworen”. Ondermeer de Washington Post en de Chicago Tribune gaven gisteren een kort overzicht van de criteria die het Nederlandse wetsvoorstel stelt voor euthenasie; sommige kranten, zoals de Houston Chronicle, meldden dat op de voorpagina.

In Frankrijk kwamen gisteren voor- en tegenstanders uitgebreid aan het woord. Dokter Louis René, tot voor kort voorzitter van de Raad van de orde van medici, zei dat “in een humanistische samenleving de fundamentele plicht tot bescherming bestaat van degenen die bijzonder kwetsbaar zijn, zoals stervenden. Het respect voor de persoon moet bij de mensenrechten bovenaan worden gesteld.” De beroemde oncoloog prof. Leon Schwartzenberg zei echter voor de televisie dat het Nederlandse besluit “heel wat eerlijker is dan de clandestiene praktijken in Frankrijk.” Jacques Pohier, voorzitter van de "Vereniging voor het recht in waardigheid te kunnen sterven', pleitte voor een discussie over verzoeken om euthanasie van ongeneeslijke patienten “om te bekijken of legalisering mogelijk is”.

De Britse kranten toonden minder belangstelling voor de wet op "mercy killing'. Alleen de Times bracht het gisteren op de voorpagina. Binnenin volgt een artikel waarin Nederland weer als "sociaal laboratorium' van Europa fungeerde en bekende thema's als hasjgebruik, homoseksualiteit, de porno-industrie en de verzorgingsstaat met het euthenasiedebat werden verbonden.

In de Duitse media trok het parlementaire debat over de euthanasiewetgeving meer dan de gewone (kleine) aandacht voor Nederlands nieuws. De uitslag van het debat en een korte inhoud van de euthanasiewet zelf haalden gisteravond alle journaals van het eerste en tweede televisienet, terwijl ook de meeste satellietzenders er kort melding van maakten. Het euthanasiedebat is weliswaar ook in Duitsland de afgelopen jaren intensiever geworden, maar het euthanasieprogramma van de Nazi's (op geestelijk en/of lichamelijk invaliden), belasten dat debat nog altijd.

In Israel was de aanvaarding van het euthenasiewetsvoorstel geen voorpaginanieuws. De Jerusalem Post ging er vrij uitvoerig op in, maar Israels belangrijkste krant Haarets maakt er helemaal geen melding van. Om godsdienstige redenen is euthanasie een taboe in de Israelische samenleving. Er zijn echter doktoren die op een heel discrete manier op verzoek van de familie het leven van een stervende patient bekorten.